Nửa đầu năm 2025: Chuẩn bị thể chế cho bước ngoặt lịch sử

Từ đầu năm đến ngày 30/6/2025, HĐND của ba địa phương trước hợp nhất đã tổ chức 14 kỳ họp, thông qua 155 nghị quyết trên các lĩnh vực then chốt như đầu tư công, quy hoạch, đất đai, chính sách đặc thù kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, cũng như các quyết định về tổ chức bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính. Giai đoạn này đóng vai trò “chạy đà” thể chế, bảo đảm mọi quyết sách lớn đều có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý và sự đồng thuận chính trị - xã hội. 

Từ ngày 1/7/2025: Dấu ấn đậm nét của năm hợp nhất

Ngày 1/7/2025, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, HĐND Thành phố đã tổ chức Kỳ họp thứ nhất, kiện toàn toàn diện bộ máy HĐND và UBND Thành phố sau hợp nhất. Ngay tại kỳ họp này, 18 nghị quyết quan trọng được thông qua, tập trung vào việc thành lập các cơ quan của HĐND, các cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính thuộc UBND, bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt từ ngày đầu.

Từ sau mốc 1/7 đến 31/12/2025, HĐND Thành phố tiếp tục tổ chức 7 kỳ họp (2 kỳ họp thường lệ, 5 kỳ họp chuyên đề), ban hành 423 nghị quyết, trong đó có 117 nghị quyết quy phạm pháp luật và 309 nghị quyết cá biệt. Trọng tâm nổi bật là việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ các nghị quyết không còn phù hợp, đồng thời ban hành chính sách mới bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trên toàn địa bàn Thành phố sau hợp nhất cho thấy cường độ và quy mô quyết sách rất lớn trong năm bản lề. 

Rà soát nghị quyết - “cuộc đại phẫu” thể chế sau hợp nhất

Một trong những điểm nhấn nổi bật nhất của năm 2025 là công tác rà soát nghị quyết. Ngay sau hợp nhất, Thường trực HĐND Thành phố đã chỉ đạo rà soát 162 nghị quyết quy phạm pháp luật do ba địa phương ban hành trước đây, nhằm kịp thời điều chỉnh, sửa đổi, bãi bỏ hoặc ban hành mới cho phù hợp với không gian phát triển thống nhất của Thành phố. Cùng với đó, HĐND Thành phố ban hành danh mục các nghị quyết cần quy định chi tiết theo luật mới và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, tạo khung pháp lý đầy đủ, minh bạch cho quản lý đô thị sau hợp nhất. 

Ứng dụng HĐND số Thành phố Hồ Chí Minh và Cổng thông tin HĐND Thành phố

Ngay sau sáp nhập, Hội đồng nhân dân Thành phố đã tích cực triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, lựa chọn cách làm phù hợp với đặc thù của cơ quan dân cử. Trọng tâm là việc xây dựng và đưa vào vận hành Cổng thông tin điện tử Hội đồng nhân dân Thành phố, cập nhật, số hóa và tích hợp toàn bộ dữ liệu của Hội đồng nhân dân 03 địa phương trước đây; đồng thời liên thông, kết nối với HĐND 168 xã, phường, đặc khu để phục vụ tra cứu thông tin, khai thác dữ liệu, tổ chức hội họp trực tuyến, biểu quyết kỳ họp và điều hành thống nhất hoạt động của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa hoạt động của cơ quan dân cử, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản trị.

Đồng hành triển khai Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, tháo gỡ khó khăn về cơ chế chính sách đối với chính quyền cấp xã

Cùng với đó, HĐND Thành phố đã chủ động, tích cực đồng hành cùng UBND Thành phố trong quá trình xây dựng, trình Quốc hội và triển khai Nghị quyết số 260 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời phối hợp chặt chẽ với UBND Thành phố trong việc rà soát, xử lý, tháo gỡ những khó khăn, bất cập phát sinh tại các xã, phường, đặc khu khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp. Hội đồng nhân dân Thành phố cũng đã khẩn trương rà soát, hệ thống hóa toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của địa phương; kịp thời sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc ban hành mới các nghị quyết cần thiết, để không tạo khoảng trống pháp lý, không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân. Đây là những đóng góp rất quan trọng, thể hiện rõ năng lực, bản lĩnh và vai trò trung tâm của cơ quan dân cử trong giai đoạn chuyển tiếp mang tính lịch sử của Thành phố.

Giám sát chuyên đề: bám sát thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn

Hoạt động giám sát năm 2025 được triển khai trên diện rộng và đi vào chiều sâu. Riêng HĐND Thành phố (trước hợp nhất) đã giám sát việc thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15, ghi nhận Thành phố đã ban hành 52 nghị quyết triển khai 22/29 nhiệm vụ, áp dụng 35/44 cơ chế đặc thù. Các Ban của HĐND và Thường trực HĐND ba địa phương cũng thực hiện hàng chục cuộc giám sát, khảo sát trên các lĩnh vực đầu tư công, đô thị, văn hóa - xã hội, pháp chế, tài nguyên - môi trường…, qua đó kịp thời kiến nghị điều chỉnh chính sách, tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. 

Dân nguyện - thước đo hiệu quả của bộ máy dân cử

Trong năm, Thường trực HĐND Thành phố đã tiếp 337 lượt công dân, xử lý 1.396/1.396 đơn thư, chuyển 976 kiến nghị của cử tri đến UBND Thành phố và các cơ quan liên quan. Đặc biệt, các mô hình đối thoại như “Dân hỏi – Chính quyền trả lời”, “Hội đồng nhân dân Thành phố đồng hành cùng cử tri” tiếp tục khẳng định hiệu quả, trở thành kênh kết nối trực tiếp, được Nhân dân đánh giá cao và bình chọn là sự kiện tiêu biểu của Thành phố giai đoạn 1975-2025. 

Tổng kết nhiệm kỳ 2021-2026: khép lại chặng đường, mở ra giai đoạn mới

Nhìn tổng thể; nhiệm kỳ 2021 - 2026, nổi lên như cao trào của tiến trình cải cách thể chế, thời điểm Hội đồng Nhân dân Thành phố vừa hoàn tất sứ mệnh lịch sử của một nhiệm kỳ đặc biệt, vừa đặt nền móng vững chắc cho nhiệm kỳ 2026 - 2031. Với 84 kỳ họp, 1.650 nghị quyết được ban hành, cùng một cuộc rà soát thể chế quy mô lớn và hệ thống giám sát, dân nguyện vận hành đồng bộ, HĐND Thành phố đã thực hiện trọn vẹn vai trò “giữ trục thể chế”, bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành liên tục, ổn định và hiệu quả. Qua đó, vị thế trụ cột quyết định và giám sát của cơ quan dân cử trong mô hình chính quyền đô thị đặc biệt tiếp tục được khẳng định rõ nét.

Có thể khảng định: Năm 2025 không chỉ là một năm hoạt động thường niên, mà là năm bản lề thể chế, ghi dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh - từ hoàn thiện nhiệm kỳ 2021-2026 đến kiến tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho chặng đường phát triển mới của Thành phố trong thập niên tới.             

Châu Vũ