Tham dự Đoàn giám sát có: Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lò Việt Phương; Thiếu tướng Vũ Xuân Hùng ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh. 
Về phía tỉnh Điện Biên có: Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Tiến Dũng; Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Uỷ ban bầu cử tỉnh Lê Văn Lương; Phó trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách, phụ trách đoàn ĐBQH khóa XV tỉnh Điện Biên Lò Thị Luyến; đại diện lãnh đạo các Sở, ngành tỉnh Điện Biên.

Quang cảnh buổi giám sát

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh và Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Tiến Dũng tại buổi giám sát

Bước chuẩn bị nền tảng sau sắp xếp đơn vị hành chính
Phát biểu tại buổi làm việc, đại diện Ủy ban bầu cử (UBBC) tỉnh Điện Biên nhấn mạnh, cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh địa phương vừa hoàn thành đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã quy mô lớn. Theo Nghị quyết số 1661/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tỉnh đã thực hiện sắp xếp 129 đơn vị hành chính cấp xã cũ để thành lập 45 đơn vị hành chính cấp xã mới, giảm 84 đơn vị (tỷ lệ 65,1%).
Hiện nay, bộ máy chính quyền 02 cấp của tỉnh đã đi vào hoạt động ổn định từ ngày 01/7/2025. Để phục vụ công tác bầu cử và ổn định cơ sở, tỉnh đã điều động, chuyển công tác hàng chục nghìn cán bộ, viên chức. Đặc biệt, 97 cán bộ, công chức đã được biệt phái về các xã, phường để hỗ trợ các vị trí còn thiếu về công nghệ thông tin, văn hóa, tư pháp và nông nghiệp. Đây chính là lực lượng nòng cốt thực hiện các nghiệp vụ bầu cử tại cơ sở trong giai đoạn then chốt này.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Nguyễn Minh Phú báo cáo công tác chuẩn bị bầu cử

Xác định bầu cử là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tỉnh Điện Biên đã sớm thành lập Ban Chỉ đạo bầu cử tỉnh gồm 20 thành viên. Đồng thời, UBBC tỉnh cũng được kiện toàn với 30 thành viên. Tính đến nay, hệ thống văn bản lãnh đạo, hướng dẫn đã được ban hành đầy đủ, bao gồm: Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về lãnh đạo cuộc bầu cử; Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định về mức chi và hỗ trợ kinh phí phục vụ bầu cử; Kế hoạch phát động phong trào thi đua thực hiện thành công cuộc bầu cử trên toàn địa bàn.
Ở cấp cơ sở, 45/45 xã, phường cũng đã hoàn thành việc thành lập Ban Chỉ đạo, Ủy ban bầu cử và các Tiểu ban giúp việc, đảm bảo tiến độ theo đúng quy định của Luật Bầu cử.

Các thành viên đoàn giám sát

Ấn định số đơn vị bầu cử và kết quả hiệp thương lần thứ nhất
Một trong những nội dung quan trọng được Đoàn giám sát quan tâm là việc phân bổ cơ cấu, thành phần đại biểu. Theo báo cáo của UBBC tỉnh Điện Biên, các con số cụ thể đã được ấn định rõ nét.
Về bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội đồng bầu cử quốc gia đã ấn định tỉnh Điện Biên có 03 đơn vị bầu cử, số đại biểu được bầu là 07 đại biểu (01 đơn vị bầu 3 đại biểu và 02 đơn vị bầu 2 đại biểu). Trong đó, 04 đại biểu cư trú tại địa phương và 03 đại biểu do Trung ương giới thiệu.
Về bầu cử đại biểu HĐND tỉnh và cấp xã, ở cấp tỉnh chia thành 11 đơn vị bầu cử để bầu ra 50 đại biểu. Sau hiệp thương lần thứ nhất, dự kiến giới thiệu 96 người ứng cử. Cơ cấu đại biểu dân tộc thiểu số chiếm 54%, phụ nữ chiếm 34%, đại biểu trẻ tuổi chiếm 16% và đại biểu tái cử chiếm 48%. Cấp xã, tổng số có 263 đơn vị bầu cử để bầu ra 926 đại biểu. Danh sách dự kiến giới thiệu sau điều chỉnh là 1.686 người. Đáng chú ý, tỷ lệ đại biểu là người dân tộc thiểu số tại cấp xã dự kiến rất cao, chiếm 66,31%.
Việc tiếp nhận hồ sơ ứng cử đang được triển khai khẩn trương từ ngày 15/12/2025. Tính đến thời điểm báo cáo, UBBC cấp tỉnh đã nhận 01 hồ sơ và cấp xã nhận 05 hồ sơ ứng cử đại biểu HĐND.

Các thành viên đoàn giám sát

Công tác tuyên truyền và đảm bảo an ninh: "Sáng tạo và sâu sát"
Điện Biên là địa phương có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao (dân tộc Mông chiếm 41,32%, dân tộc Thái chiếm 33,93%). Do đó, công tác tuyên truyền được thực hiện với nhiều hình thức phong phú. Tỉnh Điện Biên đã chủ động xây dựng chuyên trang thông tin điện tử về bầu cử tại địa chỉ http://baucu.dienbien.gov.vn. Các cơ quan báo chí địa phương đã đăng tải hơn 1.500 lượt tin, bài, đồng thời biên dịch sang tiếng Thái, tiếng Mông và tiếng Anh để phổ biến sâu rộng đến nhân dân. Đặc biệt, tỉnh đã sản xuất các infographic về cơ cấu đại biểu và các mốc thời gian quan trọng để cử tri dễ dàng nắm bắt.
Về an ninh trật tự, Tiểu ban An ninh trật tự và Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã xây dựng các phương án sẵn sàng chiến đấu, xử lý các tình huống phát sinh. Đến nay, tình hình an ninh chính trị trên địa bàn ổn định, chưa có vụ việc phức tạp ảnh hưởng đến cuộc bầu cử.

Các đại biểu tại buổi giám sát

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, UBBC tỉnh Điện Biên cũng thẳng thắn báo cáo với Đoàn giám sát về những khó khăn nội tại. Là tỉnh miền núi biên giới, địa hình phức tạp, dân cư phân bố không tập trung và tỷ lệ hộ nghèo còn cao là những rào cản lớn trong việc tiếp cận cử tri và triển khai công tác nội vụ.
Hơn nữa, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, đội ngũ cán bộ tại một số xã mới thành lập còn thiếu kinh nghiệm trong công tác bầu cử, trong khi khối lượng công việc phát sinh rất lớn. Về tài chính, Điện Biên hiện phụ thuộc hơn 90% vào ngân sách Trung ương, nên việc đảm bảo kinh phí cho một kỳ bầu cử quy mô là áp lực không nhỏ.
Tỉnh Điện Biên kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành quan tâm cấp kinh phí kịp thời để địa phương triển khai các bước tiếp theo như đóng hòm phiếu, in ấn tài liệu và bồi dưỡng nhân lực.

Các đại biểu tại buổi giám sát

UBBC tỉnh Điện Biên khẳng định quyết tâm hoàn thành các mốc thời gian theo đúng quy định của Luật. Chậm nhất ngày 25/01/2026 hoàn thành quy trình giới thiệu người ứng cử; chậm nhất ngày 01/02/2026 kết thúc tiếp nhận hồ sơ ứng cử; chậm nhất ngày 03/02/2026 tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ hai và niêm yết danh sách cử tri; ngoài ra tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phần mềm dùng chung và thiết lập đường dây nóng để cập nhật tiến độ từ cấp xã.
Với sự chuẩn bị chủ động và trách nhiệm, Điện Biên đang nỗ lực biến cuộc bầu cử thành ngày hội thực sự của toàn dân, nơi quyền làm chủ của nhân dân các dân tộc vùng biên được khẳng định và phát huy.

Các đại biểu tại buổi giám sát

Triển khai đồng bộ, xuyên suốt và sáng tạo để tổ chức thành công “ngày hội toàn dân”

Qua thực tế kiểm tra tại cơ sở và làm việc với Ủy ban Bầu cử tỉnh, các thành viên đoàn công tác đã có những đánh giá sâu sắc, sát thực và đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo ngày bầu cử tại Điện Biên diễn ra thành công, an toàn.
Đánh giá về tiến độ triển khai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn nhận định công tác bầu cử tại Điện Biên đã được thực hiện đồng bộ, toàn diện từ cấp tỉnh đến cơ sở. Hệ thống văn bản hướng dẫn được ban hành xuyên suốt, đảm bảo đúng quy trình hiệp thương, thành lập các cơ quan bầu cử và chuẩn bị cơ sở vật chất. Ước tính địa phương đã đi được khoảng 1/3 quãng đường với kết quả khả quan.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn phát biểu 

Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh phát biểu

Đáng chú ý, tỉnh Điện Biên đã có những cách làm mới, sáng tạo trong điều kiện địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn. Điển hình là việc cử 27 cán bộ công chức từ cấp tỉnh xuống tăng cường tại cấp xã sau khi đã giám sát kỹ lưỡng nhu cầu từ cơ sở. Bên cạnh đó, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh đặc biệt ấn tượng với việc ứng dụng công nghệ thông tin thông qua trang thông tin điện tử bầu cử của tỉnh. Điểm khác biệt lớn nhất là tỉnh đã tích hợp chatbot (hỗ trợ AI) để giải đáp thắc mắc, tạo sự tương tác linh hoạt hơn so với các tài liệu cố định. Đại biểu cũng đề xuất tỉnh sớm chuyển ngữ trang thông tin này sang tiếng Thái, Mông, Lào để đồng bào dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp cận.
Trong bối cảnh Điện Biên có địa bàn rộng, chia cắt và đường biên giới dài hơn 450 km, công tác an ninh được đặt lên hàng đầu. Thiếu tướng Vũ Xuân Hùng, ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn tuyệt đối là yếu tố quyết định thành công của cuộc bầu cử, đề nghị tỉnh cần dự báo sát tình hình, phân công chỉ huy rõ ràng tại các khu vực bỏ phiếu, nơi niêm yết danh sách và bảo quản phiếu bầu, con dấu. Về quản lý cử tri, các đại biểu đề nghị tỉnh khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư quốc gia và ứng dụng VNeID để lập danh sách cử tri chính xác, đặc biệt là theo dõi biến động dân cư trước thời điểm bầu cử 24 giờ. 

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát Lò Việt Phương phát biểu 

Thiếu tướng Vũ Xuân Hùng, ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại phát biểu

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lò Việt Phương lưu ý tỉnh Điện Biên cần xử lý dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng từ cơ sở, không để phát sinh "điểm nóng" gây ảnh hưởng đến tâm lý nhân dân và tiến trình bầu cử, đề nghị Ban chỉ đạo của tỉnh tăng cường cơ quan thường trực tiếp công dân, nhất là khi bước vào Hiệp thường lần hai, lần ba. Đồng thời, kiến nghị Ban chỉ đạo có cơ quan thường trực phối hợp với Ủy ban bầu cử quốc gia về công tác khiếu nại tố cáo vì tới đây cần báo cáo hàng ngày.

Chú trọng đặc thù vùng sâu, vùng xa và cơ cấu đại biểu

Một trong những vấn đề được quan tâm sâu sắc là điều kiện thực tế tại các vùng "lõm" sóng viễn thông. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương đề nghị tỉnh thống kê cụ thể các bản chưa có sóng hoặc sóng yếu để có phương án liên lạc thay thế, tránh trường hợp thời tiết xấu gây gián đoạn thông tin.
Về cơ cấu đại biểu, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương lưu ý tỉnh cần rà soát lại tỷ lệ ứng cử viên là người dân tộc thiểu số. Theo Luật sửa đổi bổ sung, tỷ lệ này cần tương xứng với đặc điểm dân cư. Hiện tại, tỷ lệ dân tộc thiểu số toàn tỉnh là 84%, nhưng dự kiến đại biểu HĐND tỉnh mới đạt 54%, điều này cần được cân đối lại để thực hiện tốt chính sách dân tộc.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương phát biểu

Ngoài ra, công tác hướng dẫn hồ sơ ứng cử cho cấp xã cũng là một thách thức. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quàng Văn Hương đề nghị cán bộ chuyên môn cần "cầm tay chỉ việc", hỗ trợ ứng cử viên từ việc viết hồ sơ đến chụp ảnh, đặc biệt tại các khu vực vùng cao không có tiệm ảnh, tránh để người dân phải đi lại nhiều lần dẫn đến tâm lý chán nản.
Về vấn đề kinh phí, Đoàn giám sát ghi nhận kiến nghị của tỉnh và cho biết Trung ương đang tích cực hoàn thiện tiêu chí phân bổ dựa trên số lượng đơn vị bầu cử và đặc thù địa hình. Là tỉnh khó khăn, Điện Biên luôn nằm trong nhóm địa bàn ưu tiên về dự toán ngân sách để đảm bảo điều kiện bầu cử tốt nhất.

Tiếp thu ý kiến của các thành viên đoàn giám sát, kiểm tra, Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh, các khó khăn phát sinh trong quá trình chuẩn bị đã và đang được tỉnh chỉ đạo triển khai xử lý kịp thời. Công tác đảm bảo an ninh trật tự, thông tin tuyên truyền, lập danh sách thẻ cử tri… cùng với công tác nhân sự tiếp tục được thực hiện theo tiến độ.

Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Tiến Dũng phát biểu

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Thồng Thanh nhận định công tác chuẩn bị bầu cử tại Điện Biên đã được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ và bảo đảm tiến độ theo quy định. Tỉnh đã kịp thời quán triệt các văn bản chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và ban hành các văn bản điều hành đồng bộ trên địa bàn.
Điểm sáng của Điện Biên là việc thành lập sớm Ủy ban bầu cử tỉnh và thực hiện biệt phái công chức, viên chức cấp tỉnh về hỗ trợ cấp xã. Công tác hiệp thương lần thứ nhất đã hoàn thành, bảo đảm cơ cấu và số dư. Đặc biệt, Đoàn giám sát biểu dương nỗ lực truyền thông đa ngôn ngữ (tiếng Thái, tiếng Mông, tiếng Anh), giúp cử tri vùng sâu, vùng xa nắm vững quyền và nghĩa vụ của mình.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh phát biểu tại buổi giám sát

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh phân tích, cuộc bầu cử lần này có những đặc thù đòi hỏi sự tập trung cao độ. Theo Nghị quyết số 199/2025/QH15, ngày bầu cử sẽ diễn ra vào 15/3/2026, sớm hơn khoảng 02 tháng so với các kỳ trước. Điều này đồng nghĩa với việc các quy trình bầu cử phải thực hiện gấp rút hơn, nhất là trong giai đoạn sau Đại hội Đảng. Ngoài ra, việc Điện Biên đang vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp lại bộ máy khiến không ít cán bộ làm công tác bầu cử còn bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm thực tế.
Để ngày bầu cử thực sự là "Ngày hội non sông", Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề nghị tỉnh Điện Biên tập trung thực hiện các nhiệm vụ then chốt. 
(1) Đảm bảo các mốc tiến độ "vàng": Địa phương cần tập trung hoàn thành hồ sơ ứng cử đúng hạn trước ngày 01/2/2026. Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý các mốc thời gian quan trọng như thời gian hoàn thành thành lập Tổ bầu cử, tổ chức xong Hiệp thương lần thứ hai và niêm yết danh sách cử tri, Tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ ba để lập danh sách chính thức những người ứng cử, niêm yết danh sách, tiểu sử tóm tắt người ứng cử. Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý địa phương bố trí nhân sự tiếp nhận hồ sơ của ứng cử viên theo đúng quy định.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh phát biểu tại buổi giám sát

(2) Nâng cao chất lượng nhân sự và bảo vệ chính trị nội bộ: Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh lưu ý cần đảm bảo đúng cơ cấu nữ, người dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng và người trẻ tuổi theo Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15. 
(3) Về đảm bảo an ninh và giải quyết khiếu nại, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Điện Biên cần chủ động nắm bắt dư luận, giải quyết dứt điểm đơn thư khiếu nại liên quan đến người ứng cử, không để phát sinh điểm nóng từ cơ sở. 

Kết thúc buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh chúc Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Điện Biên sức khỏe, khắc phục khó khăn để tổ chức thành công cuộc bầu cử, góp phần sớm đưa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vào cuộc sống.

* Trước đó, sáng cùng ngày, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cùng đoàn công tác đã dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia A1, bày tỏ tri ân sâu sắc các anh hùng, liệt sĩ hy sinh tại chiến trường Điện Biên Phủ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cùng đoàn công tác dâng hương, dâng hoa tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia A1