Tham dự phiên thẩm tra có đại diện lãnh đạo UBND Thành phố; thành viên Tiểu ban Phát triển kinh tế, Ban Nghiên cứu phát triển Thành phố; lãnh đạo, thành viên Ban Đô thị; đại diện lãnh đạo các Ban, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố; đại diện lãnh đạo các Sở: Quy hoạch - Kiến trúc, Tài chính, Công Thương, Y tế, Văn hóa và Thể thao, Du lịch, Văn phòng UBND Thành phố, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố; Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM; Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Thành phố; Hội Kiến trúc sư Thành phố; Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố; Hội Doanh nghiệp trẻ Thành phố; Hiệp hội Bất động sản Thành phố và đơn vị tư vấn lập quy hoạch.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Nguyễn Văn Thọ và Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Văn Dũng phụ trách mảng Đô thị, dự và chỉ đạo tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết thông qua quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm

Định hình cấu trúc siêu đô thị đa cực, đa trung tâm

Tại phiên thẩm tra, đại diện lãnh đạo cơ quan tham mưu, lập quy hoạch là Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính báo cáo những nội dung trọng tâm của dự thảo Nghị quyết và hồ sơ Quy hoạch tổng thể Thành phố.

Theo Tờ trình số 1449/TTr-UBND ngày 22/10/2026 của UBND Thành phố, Quy hoạch tổng thể TP.HCM được lập cho thời kỳ 2025-2050, với định hướng chiến lược dài hạn hướng tới tầm nhìn 100 năm, nhằm xây dựng Thành phố trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện và có năng lực cạnh tranh quốc tế. Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính TP.HCM với diện tích khoảng 6.772,59km², gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã.

Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Đô thị HĐND Thành phố Hoàng Tùng chủ trì phiên thẩm tra

Điểm nổi bật của Quy hoạch là tổ chức không gian theo mô hình “siêu đô thị đa cực, đa trung tâm”, chuyển từ cấu trúc cộng gộp sau hợp nhất sang một mạng lưới đô thị thống nhất, liên kết chặt chẽ, phát huy thế mạnh và chức năng nổi trội của từng khu vực.

Cấu trúc tổng thể được xác định gồm 5 cực động lực, 5 hệ liên kết chiến lược, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản trị phát triển, gắn với bảo vệ hệ thống hạ tầng sinh thái nền.

Năm cực động lực gồm: lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và công nghiệp năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Năm trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Bắc Tân Uyên, có vai trò hỗ trợ các cực động lực, phân bố hợp lý dân cư, việc làm và dịch vụ đô thị, góp phần giảm áp lực lên khu vực trung tâm hiện hữu.

Định hướng phát triển này tạo nền tảng để Thành phố khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng khu vực, tăng cường kết nối giữa không gian đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics, dịch vụ, sinh thái và kinh tế biển; hướng đến hình thành một siêu đô thị có năng lực cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế.

Quang cảnh phiên thẩm tra

Phát triển đồng bộ hạ tầng chiến lược, nâng cao chất lượng sống của người dân

Theo hồ sơ trình, đến năm 2030, quy mô dân số Thành phố dự kiến khoảng 18 triệu người; năm 2035 khoảng 20,5 triệu người; năm 2045 khoảng 25 triệu người và đến năm 2050 khoảng 27 triệu người.

Quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2050, quy mô GRDP đạt khoảng 2.000-2.500 tỷ USD, gắn tăng trưởng kinh tế với đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Các chỉ tiêu định hướng gồm: tỷ lệ dân số được cấp nước sạch đạt 100%; tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải đô thị khoảng 90% trở lên; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn đô thị đạt 100%; diện tích sàn nhà ở bình quân khoảng 40m²/người; đất cây xanh công cộng đô thị khoảng 7-7,5m²/người và tỷ lệ che phủ rừng khoảng 9,5-11%.

Một trong những định hướng quan trọng của Quy hoạch là phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, lấy đường sắt đô thị làm trục xương sống, từng bước tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình phát triển gắn với giao thông công cộng (TOD).

Đến năm 2050, Thành phố dự kiến hoàn thành mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 961km, cùng khoảng 450km đường sắt đô thị nhẹ và tàu điện mặt đất; phấn đấu đưa tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng đạt 55-65%.

Quy hoạch đồng thời định hướng phát triển các khu vực TOD gắn với hệ thống nhà ga, đầu mối giao thông, không gian ngầm và các hành lang phát triển; khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai để tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng, thúc đẩy phát triển đô thị đồng bộ, hiện đại.

Bên cạnh đó, Thành phố chú trọng bảo vệ không gian xanh, mặt nước, hành lang sông, rừng ngập mặn Cần Giờ, hệ sinh thái ven biển và Côn Đảo; tăng cường khả năng điều tiết nước, kiểm soát ngập, thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Đặc biệt, Quy hoạch xác định tầm nhìn dài hạn hướng tới năm 2075, kỷ niệm 100 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Theo đó, Thành phố đặt mục tiêu GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 100.000 USD, chỉ số phát triển con người HDI trên 0,9, hướng tới trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại và phát triển toàn diện.

Phát huy vai trò thẩm tra của Ban Đô thị HĐND Thành phố

Trên cơ sở hồ sơ UBND Thành phố trình, các nội dung thảo luận tại phiên thẩm tra tập trung vào tính đồng bộ, thống nhất của Quy hoạch; mối quan hệ giữa tổ chức không gian phát triển với hệ thống hạ tầng chiến lược; khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; yêu cầu bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và tổ chức thực hiện Quy hoạch trong dài hạn.

Các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết xây dựng Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm; đánh giá hồ sơ đã thể hiện tương đối đầy đủ những định hướng lớn về mục tiêu phát triển, mô hình tổ chức không gian, hệ thống hạ tầng và các giải pháp thực hiện.

Đối với mô hình phát triển siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, các ý kiến quan tâm yêu cầu bảo đảm sự liên kết, bổ trợ giữa các cực động lực, trung tâm vệ tinh và các vùng phát triển; phát huy hiệu quả hệ thống hạ tầng giao thông, logistics và các hành lang kinh tế, tạo động lực tăng trưởng đồng đều, bền vững trên toàn địa bàn Thành phố.

Đối với phát triển đô thị theo mô hình TOD, cần bảo đảm sự đồng bộ giữa tiến độ đầu tư hệ thống đường sắt đô thị với phát triển các khu vực đô thị quanh nhà ga; gắn khai thác giá trị đất đai với khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông, trường học, y tế, cây xanh và không gian công cộng, hướng đến nâng cao chất lượng sống và lợi ích của người dân.

Một nội dung khác được quan tâm là việc bảo đảm các định hướng không gian chiến lược được kế thừa, giữ ổn định khi cụ thể hóa thành các quy hoạch cấp dưới; đồng thời tăng cường bảo vệ hệ thống hành lang xanh, mặt nước, vùng sinh thái, không gian dự trữ và các đầu mối hạ tầng quan trọng.

Các vị đại biểu HĐND Thành phố, lãnh đạo các Sở ngành, đơn vị tư vấn thảo luận, trao đổi tại phiên thẩm tra

Quy hoạch phải thực sự tạo nền tảng phát triển bền vững trong dài hạn

Phát biểu tại phiên thẩm tra, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Nguyễn Văn Thọ đánh giá quy hoạch đã nhận diện được những vấn đề cốt lõi, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thành phố trong dài hạn. Đồng chí đặc biệt lưu ý việc tổ chức hệ thống giao thông phải được đặt trong tổng thể không gian phát triển đô thị và liên kết vùng; trong đó, đề nghị nghiên cứu kết nối tuyến đường sắt phục vụ khu vực cảng biển quốc tế Cái Mép - Thị Vải với tuyến đường sắt Bắc - Nam, góp phần nâng cao năng lực vận tải và khai thác hiệu quả lợi thế cảng biển. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu định hướng quy hoạch trung tâm dự trữ năng lượng quy mô quốc gia và quốc tế tại khu vực ngoài khơi Vũng Tàu; xác định rõ vị trí, vai trò của tuyến du lịch Long Hải - Hồ Tràm - Bình Châu trong mạng lưới du lịch của Thành phố; đồng thời quan tâm quy hoạch hệ thống nguồn nước, hồ chứa nước, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và bảo đảm an ninh nguồn nước trong dài hạn.

Trên cơ sở những định hướng chiến lược và các nội dung quy hoạch trọng tâm được đặt ra, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm trong việc định hình không gian và mô hình phát triển của TP.HCM trong giai đoạn mới, nhất là sau khi hợp nhất địa giới hành chính, mở rộng không gian phát triển. Theo đó, quy hoạch phải thể chế hóa đầy đủ, toàn diện các quan điểm, mục tiêu và định hướng lớn tại Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng lưu ý quy hoạch cần bảo đảm tư duy phát triển tổng thể, đồng bộ và tính liên kết chặt chẽ giữa các khu vực, phát huy hiệu quả các cực tăng trưởng mới gắn với giải quyết những điểm nghẽn hiện hữu của đô thị. Đặc biệt, phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với nâng cao chất lượng sống của người dân; giữa khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai với phát triển hệ thống giao thông công cộng; giữa mở rộng không gian đô thị với bảo vệ môi trường, hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời chú trọng bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước và phát triển hài hòa các lĩnh vực văn hóa, kinh tế - xã hội.

Về trình tự, thủ tục, đồng chí đề nghị việc xem xét, thông qua nghị quyết phải tuân thủ đầy đủ quy trình, thành phần hồ sơ theo Nghị quyết số 53/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 của HĐND Thành phố. Đồng thời, việc tổ chức triển khai quy hoạch sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải gắn chặt với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phương án huy động, phân bổ nguồn lực đầu tư và cơ chế quản lý, giám sát phù hợp, bảo đảm các định hướng chiến lược được cụ thể hóa thành chương trình, dự án khả thi, triển khai đồng bộ, thống nhất và xuyên suốt trong dài hạn.

Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Văn Dũng phụ trách mảng Đô thị phát biểu chỉ đạo tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết thông qua quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm

Hoàn thiện hồ sơ Quy hoạch, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi

Kết thúc phần thảo luận, đại diện cơ quan chủ trì lập quy hoạch và đơn vị tư vấn đã trao đổi, làm rõ một số nội dung được đại biểu quan tâm, đồng thời ghi nhận các ý kiến góp ý để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch.

Kết luận phiên thẩm tra, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM Hoàng Tùngtiếp thu các ý kiến chỉ đạo, định hướng của Thường trực HĐND Thành phố; đồng thời đánh giá cao sự nỗ lực, trách nhiệm của UBND Thành phố, các sở, ngành, cơ quan lập quy hoạch và đơn vị tư vấn trong quá trình nghiên cứu, xây dựng Quy hoạch tổng thể Thành phố với phạm vi rộng, khối lượng công việc lớn và nhiều nội dung mang tính chiến lược, dài hạn.

Trưởng Ban Đô thị đánh giá hồ sơ quy hoạch cơ bản đã thể hiện được các nội dung trọng tâm về quan điểm, mục tiêu, mô hình phát triển, tổ chức không gian, hệ thống hạ tầng chiến lược và các giải pháp thực hiện, tạo cơ sở quan trọng để tiếp tục xem xét, hoàn thiện trước khi trình HĐND Thành phố. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khoa học, đồng bộ và khả thi, đồng chí đề nghị cơ quan trình tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến tại phiên thẩm tra; rà soát, hoàn thiện và bảo đảm tính thống nhất giữa Tờ trình, dự thảo Nghị quyết, dự thảo Quyết định phê duyệt quy hoạch, báo cáo thuyết minh, hệ thống bản đồ và quy định quản lý theo quy hoạch. Đồng thời, tuân thủ chặt chẽ trình tự, thủ tục và yêu cầu về hồ sơ theo Nghị quyết số 53/NQ-HĐND của HĐND Thành phố.

Đối với việc triển khai thực hiện, đồng chí nhấn mạnh yêu cầu gắn các định hướng quy hoạch với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch đầu tư công trung hạn và các chương trình, dự án trọng điểm; xác định rõ lộ trình, thứ tự ưu tiên và nguồn lực thực hiện, đi đôi với thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá, bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước và tạo cơ sở cho hoạt động giám sát của HĐND Thành phố.

Trên cơ sở đó, Trưởng Ban Đô thị đề nghị các cơ quan liên quan khẩn trương phối hợp rà soát, hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chất lượng, tính pháp lý và tiến độ, tạo điều kiện để Ban hoàn chỉnh báo cáo thẩm tra, trình HĐND Thành phố xem xét tại Kỳ họp thứ Sáu.

Một số hình ảnh liên quan đến quy hoạch tổng thể thành phố trong video trình chiếu tại phiên thẩm tra

Tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của TP.HCM trong tương lai

Theo dự thảo Nghị quyết, HĐND TP.HCM xem xét thông qua Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm trên cơ sở Tờ trình của UBND Thành phố.

Sau khi Nghị quyết được thông qua, UBND Thành phố có trách nhiệm tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ban Đô thị, ý kiến của đại biểu HĐND Thành phố để hoàn thiện hồ sơ, phê duyệt và công bố Quy hoạch theo quy định của pháp luật. Thường trực HĐND, các Ban HĐND, Tổ đại biểu, đại biểu HĐND Thành phố và Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố thực hiện giám sát theo chức năng, nhiệm vụ.

Phiên thẩm tra tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của Ban Đô thị HĐND TP.HCM trong việc xem xét, đánh giá các nội dung quan trọng về phát triển đô thị, tổ chức không gian, hạ tầng chiến lược và bảo vệ môi trường trước khi trình HĐND Thành phố quyết định.

Thông qua hoạt động thẩm tra, Ban Đô thị góp phần nâng cao chất lượng hồ sơ Quy hoạch, bảo đảm các định hướng phát triển có tính đồng bộ, thống nhất và khả năng tổ chức thực hiện; hướng tới xây dựng TP.HCM trở thành siêu đô thị toàn cầu, hiện đại, thông minh, phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm và không ngừng nâng cao chất lượng sống của Nhân dân./.

Châu Vũ - (Ảnh) Thái Long