Quy hoạch trăm năm phải rõ chức năng từng vùng, vững cơ sở thực tiễn

Quy hoạch tổng thể Thành phố là nội dung được góp ý tại cả bốn tổ. Nhiều ý kiến đánh giá cao công tác chuẩn bị, đồng tình với định hướng đô thị đa cực, đa trung tâm, lấy chất lượng sống của người dân làm trọng tâm; đồng thời đề nghị tiếp tục làm rõ cơ sở khoa học của các mục tiêu và phân kỳ nguồn lực để bảo đảm tính khả thi.

Về tổ chức không gian, một số ý kiến đề nghị xác định cụ thể hơn vai trò, chức năng và mối liên kết giữa các khu vực. Đối với phía Nam, cần làm rõ vị trí của Nhà Bè, Hiệp Phước trong tổng thể phát triển Thành phố, gắn hệ sinh thái sông nước với hạ tầng giao thông chiến lược, chống ngập và thích ứng biến đổi khí hậu.

Ùy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Võ Văn Minh và Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Văn Dũng tham dự thảo luận tổ số 1; Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Đô thị Hoàng Tùng chủ trì phiên thảo luận tổ số 1

Ở khu vực Tây Bắc, có ý kiến đề xuất phân biệt rõ định hướng phát triển với Tây Nam do khác nhau về địa hình, tính chất kinh tế và hướng kết nối. Vai trò của Hóc Môn, Củ Chi cần được xem xét đầy đủ trong mối liên hệ với công nghiệp, logistics nội địa, nông nghiệp công nghệ cao, đô thị đại học và du lịch lịch sử, văn hóa. Có ý kiến đề nghị rà soát sự thống nhất giữa định hướng phát triển đô thị tại khu vực này với việc nghiên cứu nâng cấp các xã lên phường.

Có ý kiến đề xuất bổ sung phường Bình Dương vào cực đổi mới sáng tạo phía Đông, phản ánh đầy đủ lợi thế nghiên cứu, đào tạo, công nghệ và hạ tầng đã hình thành. Một số đề xuất khác hướng tới phát triển khu đô thị công nghệ phía Bắc, bổ sung liên kết các phường thuộc Quận 12 trước đây với mạng lưới đô thị vệ tinh, giảm áp lực lên khu vực trung tâm.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ số 1

Về đất đai, có ý kiến đề nghị bổ sung luận cứ định lượng về tương quan giữa mục tiêu tăng trưởng từng ngành với nhu cầu sử dụng đất. Có ý kiến đề nghị cụ thể hóa chỉ tiêu đất đai, dân số và chức năng phát triển cho từng xã, phường, tạo căn cứ để địa phương chuyển đổi cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư.

Dự báo dân số cũng được một số đại biểu quan tâm. Trong bối cảnh mức sinh thấp, già hóa dân số diễn ra nhanh, các ý kiến đề nghị làm rõ phương pháp, dữ liệu và kịch bản tăng dân số để tính toán sát nhu cầu nhà ở, trường học, bệnh viện và hạ tầng. Giải trình tại tổ, Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết dự báo có tính đến tăng dân số cơ học do thu hút lao động nhập cư và đô thị hóa; các kiến nghị tiếp tục được ghi nhận để rà soát, giải trình.

Khai thác đúng lợi thế, kết nối các động lực tăng trưởng

Góp ý về định hướng ngành kinh tế, có ý kiến đề nghị đánh giá kỹ năng lực cạnh tranh thực chất và chuỗi giá trị cốt lõi của Thành phố đối với các lĩnh vực công nghệ mới, tránh đầu tư dàn trải, thiếu tính khả thi. Có đề xuất nghiên cứu thêm định hướng phát triển ngành hàng không vũ trụ.

Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được và Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Nguyễn Văn Thọ tham dự phiên thảo luận tổ số 2; Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng ban Kinh tế ngân sách Nguyễn Công Danh chủ trì phiên thảo luận tổ Số 2

Vai trò của nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và logistics nông sản được đề nghị thể hiện rõ hơn, gắn với vị thế của Thành phố trong tài chính, chế biến, phân phối và xuất khẩu nông sản.

Đối với công nghiệp văn hóa, có ý kiến đề nghị dành quỹ đất, không gian phù hợp cho các cụm sáng tạo, trung tâm biểu diễn, tổ hợp điện ảnh; kết nối hoạt động kinh tế sáng tạo với nhà đầu tư chiến lược và Khu thương mại tự do. Bên cạnh phát triển ngành, quy hoạch cần quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam và bản sắc Thành phố.

Về công nghiệp, có ý kiến đề nghị thể hiện rõ định hướng di dời các cơ sở sản xuất, bến bãi lạc hậu, gây ô nhiễm ra khỏi vùng lõi, gắn với tái thiết đô thị. Đối với khu công nghệ cao, có kiến nghị làm rõ thẩm quyền của nhà đầu tư thứ cấp, nghiên cứu nội dung chuyển đổi khu công nghiệp thành khu chức năng và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được phát biểu tại phiên thảo luận tổ số 2

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, có ý kiến đề nghị hoàn thiện cơ chế hợp tác, chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn; tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với du lịch, có đề xuất xác định rõ vị trí, quỹ đất và quy mô hệ thống bến tàu khách, bến du thuyền, kết nối sản phẩm ven sông với kinh tế ban đêm, dịch vụ giải trí. Khu vực Long Hải - Hồ Tràm cần bảo đảm sự thống nhất giữa Quy hoạch tổng thể với quy hoạch sử dụng đất, phân khu và hạ tầng chuyên ngành, tạo thuận lợi cho triển khai dự án.

Hạ tầng phải đi trước, phát triển đô thị gắn với chống ngập

Nhiều ý kiến về quy hoạch và dự án cùng đề cập yêu cầu kết nối đồng bộ hạ tầng. Một số ý kiến đề nghị phát huy vận tải thủy, làm rõ các tuyến đường sắt chuyên dụng kết nối khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng biển, qua đó giảm áp lực đường bộ, chi phí vận tải và phát thải.

Thành ủy viên, Phó chủ tịch HĐND Thành phố Huỳnh Thanh Nhân tham dự phiên thảo luận tổ số 3; Ủy viên thường trực, Trưởng ban Văn Hóa - Xã hội Cao Thanh Bình chủ trì phiên thảo luận tổ số 3

Với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), có ý kiến đề nghị phân bố dân cư phù hợp; sớm công bố khu vực ưu tiên tái thiết, khu vực không tái thiết cùng thời gian thực hiện để người dân nắm thông tin, tạo thuận lợi cho vận động chỉnh trang đô thị. Không gian ngầm, không gian trên cao cần được nghiên cứu trong mối liên hệ với giao thông, thoát nước và hạ tầng khu vực lân cận.

Về các dự án mở rộng đường Phan Anh - An Dương Vương, Tân Kỳ Tân Quý, có ý kiến đồng tình với sự cần thiết đầu tư, đề nghị bám sát các mốc tiến độ; đồng thời tiếp tục quan tâm những điểm nghẽn trên đường Trường Chinh, Âu Cơ để xử lý đồng bộ ùn tắc khu vực cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.

Chống ngập được đặt trong mối liên hệ với quy hoạch cao độ, thoát nước, bảo tồn hệ sinh thái và biến đổi khí hậu. Có ý kiến đề nghị đẩy nhanh tiến độ đưa dự án giải quyết ngập do triều giai đoạn 1 vào vận hành.

Có kiến nghị ưu tiên nguồn lực nâng cấp Cảng hàng không Côn Đảo, rà soát thông tin kỹ thuật trong hồ sơ quy hoạch. Đối với năng lượng, có ý kiến đề nghị đẩy nhanh thủ tục các dự án điện sạch nhưng đánh giá kỹ tác động sinh thái của điện gió ngoài khơi; nghiên cứu tích hợp đường dây truyền tải điện trong phương án cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu để tăng độ an toàn cung cấp điện và tiết kiệm chi phí đầu tư.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ số 3

Huy động vốn sát tiến độ, mở cơ hội cho doanh nghiệp trong nước

Đối với cơ chế phát hành trái phiếu, có ý kiến đồng tình mở thêm kênh huy động nguồn lực nhưng đề nghị triển khai thận trọng, phù hợp khả năng hấp thụ vốn của dự án. Công trình sử dụng vốn phải hoàn thiện thủ tục pháp lý, có tiến độ giải ngân khả thi và tính toán đầy đủ nguồn trả nợ gốc, lãi, tránh tình trạng vốn nằm chờ trong khi ngân sách chịu chi phí vay.

Về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp, có ý kiến đề nghị hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước kết nối với tập đoàn đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư hạ tầng, tham gia chuỗi cung ứng logistics và công nghiệp hỗ trợ. Hiệu quả mô hình cần được đánh giá cả ở mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước.

Ý kiến này đồng thời đề nghị cụ thể hóa trách nhiệm đầu mối, phối hợp liên ngành, công khai thời hạn xử lý thủ tục, tăng chia sẻ dữ liệu; xây dựng chỉ số đo lường về thời gian thông quan, chi phí logistics và mức độ hài lòng của doanh nghiệp. Khả năng chuyển đổi, tận dụng hạ tầng cảng, kho bãi, trung tâm logistics hiện hữu cũng được đề nghị nghiên cứu.

Về ngân sách cơ sở, một số ý kiến ghi nhận việc tăng định mức chi thường xuyên; có đề xuất phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi linh hoạt hơn để địa phương chủ động giải quyết việc dân sinh cấp bách. Chính sách đối với người trực tiếp hoạt động tại khu phố, ấp cần sát quy mô dân số, địa bàn và khối lượng công việc; kinh phí hoạt động của các tổ chức đoàn thể cần được hướng dẫn cụ thể.

Thu hút nhân tài đi cùng môi trường làm việc và trách nhiệm quản lý

Một số ý kiến ủng hộ đổi mới cơ chế lựa chọn người quản lý, đồng thời đề nghị đánh giá thực chất kết quả các chương trình thu hút, đào tạo nhân lực đã triển khai.

Có ý kiến nhấn mạnh, cùng với đãi ngộ cần xây dựng môi trường chuyên nghiệp, cởi mở, giao quyền phù hợp, bảo đảm cơ sở vật chất để người có tài năng phát huy năng lực và gắn bó lâu dài. Có đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép nhân tài đề xuất đội ngũ cộng sự hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ.

Về thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và người quản lý doanh nghiệp nhà nước, có ý kiến đề nghị làm rõ mối quan hệ với tổ chức đảng, cơ chế quản lý, thẩm quyền và trách nhiệm khi hoạt động không hiệu quả. Có ý kiến đề xuất nghiên cứu mở rộng tới doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối.

Riêng tiêu chuẩn người đứng đầu đơn vị sự nghiệp lĩnh vực y tế, có ý kiến đề nghị bổ sung văn bằng chuyên khoa tương đương bên cạnh yêu cầu trình độ thạc sĩ. Sở Nội vụ tiếp thu, thống nhất bổ sung vào dự thảo trước khi trình thông qua.

Chính sách hỗ trợ người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do cơ cấu, kiện toàn đội ngũ nhận được sự đồng tình của nhiều ý kiến. Một số ý kiến đề nghị hướng dẫn rõ thời điểm nghỉ, điều kiện hưởng, nguồn kinh phí và trường hợp địa phương đã hoàn thành bầu trưởng khu phố mới. Sở Nội vụ giải trình, tiếp thu chỉnh lý cách diễn đạt về thời gian áp dụng để tránh bỏ sót quyền lợi.

Tái định cư phải theo kịp giải phóng mặt bằng

Đối với dự án cải tạo môi trường rạch Bà Tàng, có ý kiến đồng thuận với chủ trương đầu tư, đề nghị đẩy nhanh bồi thường, tái định cư và chuẩn bị xây lắp, góp phần xử lý ô nhiễm, nguy cơ sạt lở, cải thiện chất lượng sống.

Một số ý kiến lưu ý tiến độ bàn giao mặt bằng và bố trí tái định cư chưa đồng bộ; nơi ở mới xa địa bàn cũ có thể ảnh hưởng sự đồng thuận của người dân. Cần rà soát nhu cầu, sớm xác định quỹ nhà cụ thể, quan tâm tái định cư tại chỗ và đẩy nhanh thủ tục các dự án nhà ở liên quan.

Có ý kiến đề nghị quy định chuyển tiếp chặt chẽ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giữa các dự án triển khai ở thời điểm gần nhau, bảo đảm công bằng, hạn chế so bì, khiếu kiện. Địa phương có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn cần được tăng cường cán bộ chuyên môn để xử lý hồ sơ trong giai đoạn cao điểm.

Bên cạnh đó, có kiến nghị hướng dẫn, hỗ trợ pháp lý cho cơ sở tôn giáo phải di dời do dự án; làm rõ việc áp dụng chính sách ưu tiên mua nhà ở xã hội, bảo đảm quyền lợi của đối tượng thụ hưởng.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ số 4

Chính sách y tế, lao động phải sát nhu cầu từng nhóm đối tượng

Trong lĩnh vực y tế, có ý kiến đề nghị phát triển bệnh viện tuyến cuối, chuyên sâu, nhi đồng và các mô hình chăm sóc người cao tuổi, quan tâm khu vực phía Bắc Thành phố; kết hợp ngân sách với nguồn lực đối tác công tư.

Một số ý kiến về nhân lực y tế đề nghị gắn thu hút bác sĩ với môi trường làm việc, cơ hội đào tạo, cơ sở vật chất, thuốc men và hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên. Chính sách hỗ trợ cần được nghiên cứu mở rộng tới điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, y sĩ; số lượng bác sĩ và mức hỗ trợ cần phù hợp dân số, điều kiện từng địa bàn.

Sở Y tế cho biết trước mắt tập trung giải quyết thiếu hụt bác sĩ tại các trạm y tế; đồng thời tiếp thu kiến nghị để nghiên cứu chính sách tiếp theo.

Đối với hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và sau khi trở về, có ý kiến băn khoăn về tính cấp thiết trong bối cảnh doanh nghiệp Thành phố còn thiếu lao động, đề nghị chú trọng nâng năng suất và giữ chân lao động tại chỗ.

Cơ quan chuyên môn và đại diện Ban Văn hóa - Xã hội giải thích chính sách tập trung vào các nhóm yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời bổ sung hỗ trợ sau khi hoàn thành hợp đồng trở về. Sau giải trình, ý kiến thảo luận ghi nhận mục tiêu chính sách, đề nghị tiếp tục theo dõi hiệu quả thực tế và quan tâm chất lượng lao động phục vụ doanh nghiệp Thành phố.

Đặt tên đường thuận tiện cho dân, phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa

Về đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng, một số ý kiến đề nghị phân cấp phù hợp cho cơ sở, đơn giản hóa thủ tục, xác định rõ tiêu chí, giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa và đặc trưng địa phương.

Việc triển khai cần có lộ trình hạn chế xáo trộn; xây dựng dữ liệu số, chủ động cập nhật thông tin và hỗ trợ điều chỉnh giấy tờ. Các ý kiến nhấn mạnh trách nhiệm phục vụ của cơ quan nhà nước, tránh để người dân, doanh nghiệp phải tự thực hiện nhiều thủ tục khi địa chỉ thay đổi.

Có ý kiến đề nghị tăng liên kết, nâng hiệu quả khai thác thiết chế văn hóa, quan tâm nhu cầu người cao tuổi. Đối với tài năng nghệ thuật, thể thao, hỗ trợ đào tạo cần đi cùng trọng dụng sau đào tạo; vận động viên cần có hướng chuyển tiếp nghề nghiệp bền vững sau giai đoạn thi đấu đỉnh cao.

Ngoài ra, có đề xuất nghiên cứu phân cấp quản lý nhà tang lễ quy mô vừa, nhỏ cho địa phương; rà soát tính phù hợp, khả thi của tiêu chí địa phương không có ma túy khi gắn với xây dựng nông thôn mới.

Tại các tổ, đại diện UBND Thành phố, các sở, ngành và các Ban HĐND Thành phố đã trao đổi, giải trình nhiều nội dung.

Qua thảo luận tại bốn tổ, các ý kiến đã bổ sung nhiều góc nhìn từ thực tiễn quản lý, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống dân cư. Từ quy hoạch dài hạn đến từng chính sách cụ thể, các đại biểu chú trọng làm rõ căn cứ, nguồn lực, lộ trình và trách nhiệm thực hiện; đồng thời quan tâm khả năng tiếp cận chính sách của người dân, doanh nghiệp. Những góp ý này là cơ sở để UBND Thành phố và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, giải trình đầy đủ trước khi HĐND Thành phố xem xét, quyết định, góp phần đưa các định hướng phát triển và cơ chế mới vào thực tiễn một cách khả thi, hiệu quả./.

Châu Vũ và Tổ Thư ký Kỳ họp thứ sáu