Suốt nửa thế kỷ từ ngày vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2-7-1976 - 2-7-2026), Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) luôn là nguồn cảm hứng bền bỉ của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ. Từ bến Nhà Rồng - nơi Người ra đi tìm đường cứu nước (ngày 5-6-1911), đến thành phố hôm nay, những ca khúc về Bác và thành phố vẫn tiếp tục được viết bằng niềm tự hào, lòng biết ơn và khát vọng cống hiến.
Nguồn cảm hứng lớn lao
Với người nghệ sĩ, mỗi ca khúc viết về TPHCM đều như những trang nhật ký âm nhạc lưu giữ tình yêu dành cho nơi họ gắn bó, trưởng thành. Vừa qua, MV ca khúc Thành phố sáng tên Người do Phòng Văn hóa Văn nghệ - Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM thực hiện với sự hòa giọng của hơn 50 nghệ sĩ đã ra mắt công chúng. Ca khúc là lời tri ân, tình cảm của nhiều thế hệ người dân thành phố kính dâng lên Bác.
NSƯT Phạm Thế Vĩ biểu diễn bài hát Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người trong chương trình Hát từ thành phố mang tên Người. ẢNH: THÚY BÌNH
Theo nhạc sĩ Trần Xuân Mai Trâm, chị và tác giả Mai Anh (đồng sáng tác ca khúc) xây dựng tác phẩm theo hình thức tổ khúc. Đó là câu chuyện xuyên suốt, từ ngày Người ra đi tìm đường cứu nước tại bến Nhà Rồng, hành trình bôn ba tìm con đường giải phóng dân tộc, đến hình ảnh thiếu nhi hôm nay ghi nhớ, làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, thanh niên khắc ghi lời Người căn dặn “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền”…
Trước đó, nhạc sĩ Nguyễn Bá Hùng cũng ra mắt ca khúc Tự hào thành phố mang tên Người. Bài hát bắt đầu từ những hình ảnh gần gũi là con đường, mái trường, nụ cười trẻ thơ ở thành phố đang phát triển hôm nay, từ đó nhớ về hành trình Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, về lý tưởng lớn lao dẫn dắt dân tộc đi tới độc lập, tự do.
“Ca khúc vừa là lời ngợi ca công ơn của Người, đồng thời cũng thể hiện niềm tự hào, trách nhiệm của mỗi người dân đang sống, học tập, làm việc trên mảnh đất này”. Nhạc sĩ Nguyễn Bá Hùng cũng từng có một số sáng tác về thành phố như Hồ Chí Minh - Ngọn cờ lý tưởng, Tôi ngắm nhìn thành phố… với niềm tự hào trước lịch sử hào hùng, sự phát triển mạnh mẽ của thành phố, cũng như những nỗi nhớ, tình yêu với thành phố trong những ngày nỗ lực vượt qua đại dịch Covid-19.
Tiếng lòng với thành phố
TPHCM là miền đất nghĩa tình, bao dung ôm trọn biết bao người con từ khắp mọi miền Tổ quốc. Suốt nửa thế kỷ qua, kể từ ngày thành phố chính thức mang tên Bác, đã có hàng trăm ca khúc được sáng tác về mảnh đất này, từ các nhạc sĩ chuyên nghiệp đến những người viết nhạc không chuyên.
Trong đó, nhiều tác phẩm đã trở thành kinh điển, như: Tiếng hát từ thành phố mang tên Người, Mùa xuân trên TPHCM (nhạc sĩ Xuân Hồng), Thành phố của tôi (Phan Nhân), Thành phố trẻ (Trần Tiến), Thành phố tôi yêu (Hoàng Hiệp)…
Với các nghệ sĩ trẻ sáng tác và trình diễn hôm nay, TPHCM luôn là nguồn cảm hứng mãnh liệt, nơi lưu giữ ký ức, niềm tin và khát vọng cống hiến của nhiều thế hệ. Ca sĩ Nguyễn Phi Hùng chia sẻ, hơn 28 năm sống, làm việc tại TPHCM, mảnh đất này đã nâng đỡ anh trưởng thành, gieo vào anh tình yêu chân thành với nơi đây.
Những khúc ca Bao la những trái tim hồng, Thành phố trong tôi…, anh sáng tác từ tình yêu sâu đậm với thành phố. “Tôi đã viết, đã hát về thành phố bằng tất cả tình yêu và sự biết ơn”, ca sĩ Nguyễn Phi Hùng tâm tình.
Trước ca khúc Thành phố sáng tên Người, nhạc sĩ Mai Trâm từng có nhiều sáng tác khác như: TPHCM - Niềm tin ngời sáng (đồng sáng tác nhạc sĩ Trần Xuân Tiến), Chào 50 năm thành phố rạng rỡ tên Người, Vút bay giữa trời tự do, Hát về thành phố tôi yêu…
Nhạc sĩ Mai Trâm bày tỏ: “Với tôi, nguồn cảm hứng không nằm ở những điều quá lớn lao, mà đến từ chính nhịp sống mỗi ngày. Đó có thể là sự sẻ chia của người dân, tinh thần trách nhiệm trong lúc khó khăn, những người trẻ miệt mài khởi nghiệp, những nghệ sĩ bền bỉ sáng tạo, những người lao động lặng thầm giữ cho thành phố vận hành…”.
Với một thành phố giàu bản sắc, không ngừng phát triển, những tác phẩm về TPHCM vẫn được các văn nghệ sĩ thế hệ tiếp nối viết tiếp bằng nhiều góc nhìn khác nhau. Qua đó, góp phần lan tỏa hình ảnh một thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình và mãi xứng đáng với vinh dự thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
NSND Tạ Minh Tâm nhận định: “Để có thể neo lại trong trái tim công chúng, các sáng tác trước hết phải xuất phát từ tình cảm chân thật. Người nghệ sĩ thực sự yêu, hiểu và sống cùng thành phố, tác phẩm sẽ có hơi thở đời sống thật, tránh được sự minh họa khô khan. Các ca khúc cũng cần kết nối truyền thống với tinh thần đương đại bởi TPHCM bên cạnh lịch sử hào hùng còn là một đô thị trẻ, luôn tràn đầy sức sống”.
TIỂU TÂN (SGGP)
