Danh mục gồm nhiều công trình có quy mô lớn và tính chất trọng điểm, cấp bách, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng thiết yếu của Thành phố. Trong 78 dự án có 04 dự án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị; 17 dự án giao thông, cầu, đường bộ; 50 dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo môi trường, thoát nước, kênh rạch và 07 dự án giáo dục, với tổng kinh phí dự kiến cho các công việc thực hiện trước khoảng 207,764 tỷ đồng.

Ý nghĩa quan trọng của Nghị quyết là cho phép Thành phố chủ động thực hiện sớm những công việc thường mất nhiều thời gian trong quá trình chuẩn bị thu hồi đất. Thay vì chờ đến khi hoàn tất toàn bộ các thủ tục của dự án mới tiến hành điều tra, đo đạc, kiểm đếm, các thông tin về hiện trạng sử dụng đất, diện tích, tài sản và nguồn gốc đất có thể được chuẩn bị trước. Khi dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật để triển khai thu hồi đất, các dữ liệu này sẽ là cơ sở quan trọng để đẩy nhanh việc lập và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Việc rút ngắn giai đoạn chuẩn bị mặt bằng có ý nghĩa đặc biệt đối với các dự án giao thông, đường sắt đô thị, chỉnh trang đô thị, thoát nước, cải tạo môi trường và các công trình công cộng có phạm vi thu hồi đất lớn, nhiều hộ dân bị ảnh hưởng hoặc hiện trạng đất đai phức tạp. Đây cũng là một trong những giải pháp góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng - nguyên nhân thường xuyên tác động đến tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư công.

Theo tiến độ dự kiến, 69/78 dự án sẽ hoàn thành các công việc thực hiện trước trong Quý IV năm 2026 và 09 dự án hoàn thành trong Quý I năm 2027. Đối với các dự án đã hoàn tất công tác chuẩn bị, Thành phố định hướng tiếp tục hoàn thiện các điều kiện để triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong năm 2027, phù hợp với tiến độ thực tế của từng dự án.

Khi được triển khai đồng bộ, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo một chuỗi thực hiện liên tục từ chuẩn bị dữ liệu đất đai, kiểm đếm, bồi thường, tái định cư đến bàn giao mặt bằng, thi công và giải ngân vốn đầu tư. Qua đó, nhiều dự án trọng điểm có điều kiện rút ngắn thời gian chuẩn bị, sớm đưa công trình vào khai thác, phục vụ người dân và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Nghị quyết đồng thời xác định rõ việc đưa dự án vào Danh mục không đồng nghĩa với việc Nhà nước đã quyết định thu hồi đất, không thay thế các điều kiện, trình tự, thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và các chủ thể có liên quan tiếp tục được bảo đảm đầy đủ theo quy định pháp luật.

Triển khai công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại kênh Đôi, phường Chánh Hưng, Tp HCM

Ảnh: Hoàng Tùng