Những con hẻm quanh năm chật chội, ngập nước, nhà nào cũng khổ. Nay mọi thứ thay đổi hẳn nhờ người dân đồng lòng hiến đất nâng cấp.
Bớt chút của riêng mang lại nhiều lợi ích
Từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, cùng với việc kiện toàn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phường Phú Thuận đã tập trung nguồn lực nâng cấp 5 tuyến hẻm với tổng kinh phí hơn 5,2 tỷ đồng. Trong đó, nhiều hộ dân đồng thuận hiến khoảng 3.780m2 để mở rộng hẻm, xây dựng các công trình phụ trợ.
Tuyến hẻm 52 đường Vườn Lài (phường An Phú Đông) được mở rộng, nâng cấp từ đóng góp của người dân. ẢNH: NGÔ BÌNH
Một trong những công trình chuyển biến rõ nét là tuyến hẻm 803/23 Huỳnh Tấn Phát (phường Phú Thuận). Trước đây, mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường, con hẻm thường xuyên ngập, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. Bà Nguyễn Thị Ngọc Mai (khu phố 12) cho biết, chỉ sau 2 tuần vận động, có 34 hộ dân đồng tình ủng hộ góp 76 triệu đồng để nâng cấp con hẻm. Công trình hoàn thành, con hẻm khang trang, người dân đi lại, sinh hoạt thuận tiện hơn, tình trạng ngập cũng được cải thiện.
Tinh thần đồng thuận, đóng góp của người dân cũng góp phần làm thay đổi diện mạo nhiều khu dân cư ở phường An Phú Đông. Trước đây, đường ven rạch Gia rất hẹp, hư hỏng nặng; lòng rạch bị bồi lắng, cây cối, cỏ dại mọc đầy, cản trở dòng chảy. Khi chính quyền phường chủ trương làm đường ven con rạch, bê tông hóa bờ bao, nhiều hộ dân đã đồng tình ủng hộ hiến một phần đất. Hàng ngày di chuyển qua tuyến đường rạch Gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương (ngụ khu phố 2) chia sẻ niềm vui khi chứng kiến tuyến đường mở rộng khang trang, bờ bao được kiên cố bằng bê tông.
Theo UBND phường An Phú Đông, từ ngày 1-7 đến 31-12-2025, địa phương đã vận động người dân hiến đất làm đường để thực hiện nâng cấp, mở rộng 3 tuyến đường và 31 tuyến hẻm, với tổng diện tích hiến đất hơn 4.694m2. Trong năm 2026, địa phương tiếp tục vận động người dân hiến đất, đóng góp kinh phí khoảng hơn 8,6 tỷ đồng để sửa chữa, cải tạo hệ thống thoát nước 12 tuyến đường, hẻm; bê tông hóa 27 tuyến đường, hẻm, nguồn kinh phí vận động dự kiến hơn 9,7 tỷ đồng.
Nhà nước và nhân dân cùng làm
Tại phường Bàn Cờ đến nay đã có 37 hẻm được mở rộng (tính cả giai đoạn chưa sắp xếp đơn vị hành chính). Thời gian tới, phường dự kiến mở rộng thêm 13 hẻm thông qua phong trào vận động người dân tham gia hiến đất nâng cấp, mở rộng đường, hẻm trên địa bàn. Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bàn Cờ Đoàn Thị Cẩm Tú chia sẻ, phường tập trung vận động các hộ dân có phần diện tích đất nằm trong lộ giới quy hoạch hẻm hiến đất để giảm ngân sách của Nhà nước trong đầu tư xây dựng và chỉnh trang đô thị theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, qua đó góp phần xây dựng tình đoàn kết, sự đồng lòng giữa người dân và chính quyền.
Phong trào hiến đất cũng được phường gắn với phong trào “Thành phố muôn sắc hoa”, xây dựng ban công nở hoa, tăng mảng xanh trong hộ gia đình, cơ sở tôn giáo, cơ quan, đơn vị và duy trì ngày Chủ nhật xanh. Từ mở rộng hẻm đến giữ gìn môi trường sống, mục tiêu chung là phát huy sức sáng tạo, sự đóng góp của cộng đồng để xây dựng địa bàn xanh, sạch, đẹp, an toàn, chất lượng sống ngày càng tốt hơn.
Đầu tháng 8-2026, Thành ủy TPHCM ban hành Chỉ thị 18-CT/TU về tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phong trào vận động nhân dân tích cực hiến đất để mở mới, nâng cấp, mở rộng đường, hẻm trên địa bàn TPHCM. Theo đó, các địa phương rà soát, đánh giá hiện trạng các tuyến đường, hẻm cần nâng cấp mở rộng. Đồng thời, có giải pháp hỗ trợ phù hợp đối với các trường hợp người dân tự nguyện hiến đất nhưng bị ảnh hưởng lớn đến nhà ở, công trình hoặc điều kiện sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật và điều kiện thực tế, nhằm tạo sự đồng thuận, khuyến khích nhân dân tích cực tham gia phong trào.
Từ những công trình cụ thể, phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” ngày càng được thể hiện bằng kết quả mà người dân có thể nhìn thấy, sử dụng và trực tiếp thụ hưởng. Chủ tịch UBND phường Trung Mỹ Tây Hồ Minh Hoàng cho biết, địa phương quyết tâm thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 18-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM về tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phong trào vận động nhân dân tích cực hiến đất để mở mới, nâng cấp, mở rộng đường, hẻm trên địa bàn TPHCM. Cụ thể, thời gian tới, phường Trung Mỹ Tây vận động người dân hiến đất, đóng góp kinh phí mở rộng 3 tuyến đường và 1 tuyến hẻm, với chỉ tiêu đặt ra là vận động người dân hiến gần 4.200m2 đất, tổng kinh phí khoảng 15,7 tỷ đồng. Hiện nay, các tuyến đường, hẻm này có chiều rộng khoảng 2-4m (sau mở rộng nâng lên 6m-10m) với tổng chiều dài khoảng 600m.
Mỗi hộ dân góp một phần của cải, khi tạo được sự đồng thuận rộng rãi, nguồn lực huy động có thể lên tới hàng tỷ đồng, đủ sức làm nên những con hẻm khang trang, rộng rãi. Qua đó cho thấy người dân đang trực tiếp tham gia quyết định không gian sống của mình, từ việc mở rộng đường đi, cải thiện thoát nước đến chỉnh trang khu dân cư.
VĂN MINH - NGÔ BÌNH - THU HƯỜNG (SGGP)
