Điểm đột phá của Nghị quyết là cho phép thực hiện trước các công việc như điều tra, khảo sát, ghi nhận hiện trạng, đo đạc, kiểm đếm, thống kê, xác định nguồn gốc đất và tài sản gắn liền với đất ngay sau khi dự án được đưa vào danh mục được HĐND Thành phố thông qua, thay vì chờ đến khi ban hành thông báo thu hồi đất như quy trình thông thường. Việc chuẩn bị sớm này giúp cơ quan nhà nước chủ động xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với đầy đủ thông tin và dữ liệu, giảm đáng kể thời gian xử lý ở giai đoạn sau.

Trong thực tiễn, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thường là khâu chiếm nhiều thời gian nhất khi triển khai các dự án đầu tư công và các dự án trọng điểm. Nghị quyết mới tạo điều kiện để các cơ quan chức năng chuẩn bị hồ sơ, xác định hiện trạng và nguồn gốc đất từ sớm, qua đó rút ngắn thời gian lập và hoàn thiện phương án bồi thường ngay sau khi có quyết định thu hồi đất, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và sớm đưa công trình vào phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Lễ bàn giao mặt bằng để tiếp tục thi công cầu Năm Lý (Tp Thủ Đức) (Ảnh: Hoàng Tùng)

Bên cạnh mục tiêu đẩy nhanh tiến độ, Nghị quyết cũng quy định chặt chẽ về trình tự thực hiện, trách nhiệm thông báo công khai, phối hợp với người sử dụng đất, cơ chế vận động, thuyết phục và xử lý trường hợp không phối hợp; đồng thời yêu cầu kết quả kiểm đếm được xác nhận, phúc tra khi có thay đổi để bảo đảm tính chính xác, khách quan và ngăn ngừa trục lợi chính sách.

Việc ban hành Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo thêm công cụ pháp lý hiệu quả để Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất và các dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố trong giai đoạn mới.

Hoàng Tùng