Tạo hành lang pháp lý cho phát triển văn hóa, y tế và nâng cao chất lượng sống

Theo báo cáo thẩm tra, trong 15 dự thảo nghị quyết được Thường trực HĐND Thành phố phân công, có 8 dự thảo cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, 5 dự thảo thuộc nhóm quy định chính sách, chế độ cụ thể và 2 dự thảo nghị quyết cá biệt.

Các nội dung tập trung giải quyết những yêu cầu thực tiễn sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhất là thu hút nhân lực y tế, phát triển văn hóa, thể thao, bảo tồn di sản, thống nhất chính sách an sinh và nâng cao chất lượng dịch vụ công trên địa bàn Thành phố.

Đối với chính sách thu hút, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực y tế, dự thảo nghị quyết hướng đến giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực tại Trung tâm Cấp cứu 115, các trạm y tế xã, phường, đặc khu và cơ sở y tế công lập tại Côn Đảo. Tổng kinh phí dự kiến thực hiện giai đoạn 2027-2030 khoảng 321,52 tỷ đồng.

Qua thẩm tra, Ban Văn hóa - Xã hội đề nghị UBND Thành phố quy định chặt chẽ quy trình cam kết công tác 60 tháng, trách nhiệm hoàn trả kinh phí khi vi phạm cam kết; đồng thời đánh giá định kỳ hiệu quả thu hút, bảo đảm nguồn lực ngân sách được sử dụng đúng mục đích, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách.

Đối với lĩnh vực văn hóa, thể thao, Ban thống nhất sự cần thiết ban hành các cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng tài năng nghệ thuật, thể thao; khuyến khích xã hội hóa, phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao và bảo vệ, phát huy giá trị di sản.

Đáng chú ý, dự thảo chính sách hỗ trợ các thiết chế văn hóa, thể thao ngoài công lập tại 54 xã và đặc khu Côn Đảo đề xuất mức hỗ trợ 100 triệu đồng/thiết chế/năm trong thời gian 3 năm; đồng thời có các chính sách hỗ trợ hoạt động nghệ thuật truyền thống, điện ảnh, thư viện ngoài công lập và đào tạo vận động viên thành tích cao.

Ban Văn hóa - Xã hội đề nghị UBND Thành phố hướng dẫn rõ điều kiện tiếp cận chính sách, xác định trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND Thành phố Cao Thanh Bình trình bày báo cáo thẩm tra 15 dự thảo nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội tại kỳ họp thứ sáu HĐND khóa XI

Bảo tồn di sản phải gắn với phát huy giá trị và huy động nguồn lực xã hội

Một nội dung được Ban Văn hóa - Xã hội quan tâm thẩm tra là nhóm chính sách bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa, các công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn Thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo hồ sơ trình kỳ họp, dự thảo nghị quyết ban hành danh mục di sản, khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc cần tập trung nguồn lực bảo vệ, phát huy giá trị, trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt, 100 di tích quốc gia, 217 di tích cấp Thành phố và 23 bảo vật quốc gia.

Việc xây dựng danh mục thống nhất được kỳ vọng tạo cơ sở để Thành phố xác định thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực bảo tồn, tránh đầu tư dàn trải, đồng thời thu hút sự tham gia của tổ chức, cá nhân trong bảo vệ di sản.

Đối với chính sách hỗ trợ các chủ thể trực tiếp thực hành, gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể, dự thảo đề xuất hỗ trợ thành lập mới câu lạc bộ 50 triệu đồng; hỗ trợ hoạt động hằng năm từ 10 đến 20 triệu đồng tùy quy mô thành viên. Người trực tiếp trông coi di tích không thuộc sở hữu toàn dân đã được xếp hạng cũng được đề xuất chính sách hỗ trợ thù lao hằng tháng.

Ban Văn hóa - Xã hội đề nghị UBND Thành phố rà soát, đối chiếu chặt chẽ danh mục di sản với hồ sơ quản lý, quy hoạch và quyết định xếp hạng; xác định rõ thứ tự ưu tiên bảo tồn, đẩy mạnh số hóa dữ liệu và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn với chính quyền địa phương.

Đối với các công trình kiến trúc có giá trị thuộc sở hữu ngoài nhà nước, Ban nhấn mạnh yêu cầu hướng dẫn cụ thể điều kiện, phương thức hỗ trợ, làm rõ trách nhiệm của chủ sở hữu và tăng cường kiểm tra việc thực hiện cam kết bảo tồn sau khi được hỗ trợ từ ngân sách.

Chính sách hướng đến người dân, bảo đảm quyền lợi và công bằng trong tiếp cận dịch vụ công

Bên cạnh các cơ chế phát triển văn hóa, xã hội, Ban Văn hóa - Xã hội cũng tập trung thẩm tra những dự thảo nghị quyết tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân.

Nổi bật là dự thảo quy định mức thu phí thư viện, theo hướng miễn 100% phí thẻ đọc tại chỗ và thẻ mượn về nhà tại 3 thư viện công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao quản lý. Chính sách nhằm thống nhất việc tiếp cận dịch vụ thư viện công cộng sau khi hợp nhất các địa phương, tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân học tập, nghiên cứu và tiếp cận tri thức.

Ban đề nghị UBND Thành phố đánh giá tác động giảm nguồn thu, chủ động bố trí kinh phí phù hợp để duy trì hoạt động, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, không làm gián đoạn chất lượng phục vụ bạn đọc.

Đối với chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ban thống nhất việc hỗ trợ chi phí học nghề, ngoại ngữ, giáo dục định hướng, thủ tục xuất cảnh và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, nhất là đối với người lao động thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo. Đồng thời, đề nghị rà soát chặt chẽ đối tượng thụ hưởng, bảo đảm chính sách hỗ trợ đúng mục đích và thực sự phát huy hiệu quả giải quyết việc làm.

Trong lĩnh vực y tế, dự thảo nghị quyết quy định giá dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS) được xem là bước cụ thể trong thúc đẩy chuyển đổi số y tế, hướng đến giảm chi phí, rút ngắn thời gian chờ đợi và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.

Theo báo cáo thẩm tra, việc sử dụng hệ thống PACS đã góp phần tiết kiệm khoảng 521 tỷ đồng trong năm 2025 và khoảng 425 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026 cho người bệnh và Quỹ bảo hiểm y tế. Ban đề nghị các cơ sở y tế bảo đảm điều kiện về hạ tầng, nhân lực và công nghệ thông tin; tăng cường kiểm tra việc thanh toán chi phí, bảo vệ quyền lợi người bệnh.

Đối với việc bãi bỏ chính sách hỗ trợ khám sức khỏe chuyên khoa cho học sinh tại địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, Ban đặc biệt lưu ý yêu cầu phối hợp giữa ngành y tế và giáo dục, bảo đảm nguồn kinh phí khám sức khỏe định kỳ và không để gián đoạn quyền lợi của học sinh.

Quang cảnh kỳ họp thứ sáu HĐND khóa XI

Thẩm tra chặt chẽ, bảo đảm nghị quyết khả thi và nguồn lực được sử dụng hiệu quả

Bên cạnh việc thống nhất về sự cần thiết ban hành 15 dự thảo nghị quyết, báo cáo thẩm tra của Ban Văn hóa - Xã hội dành sự quan tâm đáng kể đến các điều kiện triển khai, trách nhiệm quản lý và hiệu quả thực hiện chính sách.

Đối với chính sách hỗ trợ từ ngân sách, Ban đề nghị quy định rõ đối tượng, điều kiện, quy trình xét duyệt và trách nhiệm kiểm tra, giám sát; phòng ngừa chi trùng lặp, thất thoát, lãng phí. Đối với các chế độ, định mức chi, cần bảo đảm dự toán sát thực tế, hồ sơ, chứng từ đầy đủ và thanh quyết toán gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Riêng đối với việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng, Ban kiến nghị tăng cường lấy ý kiến Nhân dân, rà soát những tuyến đường chưa có hồ sơ pháp lý hoặc trùng tên, đồng thời đẩy mạnh số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý thống nhất trên toàn Thành phố.

Đối với công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, Ban đề nghị tổ chức đánh giá hiệu quả nghị quyết sau một năm thi hành, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Những nội dung thẩm tra và kiến nghị cho thấy sự chú trọng của Ban Văn hóa - Xã hội đối với cả yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách và trách nhiệm tổ chức thực hiện sau khi nghị quyết được ban hành.

Việc thẩm tra 15 dự thảo nghị quyết tại Kỳ họp thứ sáu tiếp tục thể hiện vai trò của các Ban HĐND Thành phố trong nâng cao chất lượng quyết sách, bảo đảm chính sách ban hành phù hợp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý trên địa bàn Thành phố sau sắp xếp và hướng đến mục tiêu phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân./.

Châu Vũ - Nguyễn Tuân