Tại hội thảo “Vai trò của học tập suốt đời với việc nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân - nhiệm vụ của các cấp, ngành, tổ chức xã hội và Hội Khuyến học Việt Nam” diễn ra sáng 22/5 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu của kỷ nguyên số mà còn là nền tảng của hạnh phúc cá nhân, hạnh phúc gia đình và quốc gia hạnh phúc.

Chỉ số hạnh phúc đã được đưa vào văn kiện Đại hội XIV, trong đó Việt Nam đặt mục tiêu vào 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới giai đoạn 2026-2030. GS.TS Nguyễn Thị Doan - nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, khẳng định việc Đảng lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất cho sự phát triển xã hội đã thể hiện đầy đủ khát vọng vươn mình của dân tộc và vì nhân dân.  

GS.TS Nguyễn Thị Doan - nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam tại hội thảo (Ảnh: Hoàng Hồng).

Các mục tiêu cụ thể về cuộc sống hạnh phúc của nhân dân được xác định trong Nghị quyết Đại hội XIV gồm nâng cao thu nhập cho người dân; bảo đảm an sinh xã hội bao trùm; thu hẹp khoảng cách giàu nghèo; xây dựng môi trường sống an toàn và phát triển con người toàn diện, chú trọng đời sống văn hóa, tinh thần, khơi dậy khát vọng cống hiến và lòng tự hào dân tộc.

Theo GS Nguyễn Thị Doan, để hiện thực hóa các mục tiêu này, tất cả các cấp, ngành phải xây dựng kế hoạch cụ thể với quyết tâm cao. 

Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, học tập suốt đời trở thành yêu cầu bắt buộc để con người thích ứng với sự thay đổi của xã hội. 

“Học tập suốt đời giúp người dân xóa bỏ tự ti, tăng sự tự tin và không bị bỏ lại phía sau”, GS.TS Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức, GS.TS Nguyễn Thị Doan đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chuyển tư duy từ quản lý sang phục vụ. Theo bà, cán bộ phải thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức quản trị để chuyển từ cơ chế xin - cho, cho phép - cấp phép sang hỗ trợ - thúc đẩy, coi người dân là đối tác thay vì chỉ là đối tượng phục vụ.

Từ thực tiễn đó, GS Nguyễn Thị Doan kiến nghị Quốc hội sớm ban hành Luật Học tập suốt đời vì “học không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ của công dân”. Đồng thời, bà đề xuất các cơ quan, ban, ngành cần có kế hoạch, yêu cầu cụ thể về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, chú trọng phương pháp đào tạo theo tình huống và thực tiễn.

Đáng chú ý, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam đề xuất lấy kết quả học tập là một chỉ số trong đánh giá cán bộ, đồng thời sớm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá sự hài lòng của nhân dân đối với từng lĩnh vực phụ trách để định kỳ khảo sát, rút kinh nghiệm và đánh giá cán bộ.

Trong tham luận “Khuyến học: Hướng tới quốc gia hạnh phúc”, GS.TS Phạm Tất Dong cho rằng, một quốc gia giàu có chưa chắc đã là quốc gia hạnh phúc.

Ông dẫn ví dụ về Nhật Bản - quốc gia có tuổi thọ cao, kinh tế phát triển nhưng vẫn tồn tại áp lực lao động lớn, văn hóa làm việc quá sức, nhiều trường hợp tử vong do làm việc kiệt sức. Trong khi đó, Bhutan dù có GDP thấp hơn nhiều nhưng lại được đánh giá cao nhờ triết lý Tổng hạnh phúc quốc gia (Gross National Happiness - GNH), chú trọng cân bằng giữa phát triển kinh tế, môi trường, văn hóa và đời sống tinh thần.

GS Phạm Tất Dong cho biết ông suy nghĩ mãi về tên nước và tiêu ngữ mà Bác Hồ đặt từ năm 1945 đến nay, gắn với chủ nghĩa Tam sinh “Dân tộc độc lập - dân quyền tự do - dân sinh hạnh phúc”.

Theo ông, Việt Nam có nhiều điều kiện để trở thành nơi đáng sống với thiên nhiên đẹp, văn hóa đặc sắc và lòng hiếu khách của người dân. “Ngay trong 5 năm sắp tới (2026-2031), có nhiều điều ta có thể làm được, nếu không thờ ơ”, ông nói.

Từ góc độ khuyến học, GS Phạm Tất Dong cho rằng giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi giáo dục và khuyến học phải chuyển mạnh sang mô hình “công dân số” và “công dân toàn cầu” trong kỷ nguyên số.

Ông nhấn mạnh yêu cầu làm giàu tri thức về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cùng các kỹ năng số, kỹ năng xanh để xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng hạnh phúc. Hội Khuyến học các cấp cần tham mưu xây dựng xã hạnh phúc, thành phố học tập toàn cầu, đồng thời nghiên cứu các bộ tiêu chí công nhận công dân số, công dân toàn cầu.

Hoàng Hồng (Dân Trí)

Học tập suốt đời trở thành yêu cầu bắt buộc trong kỷ nguyên AI