Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu tại Kỳ họp thứ Năm HĐND TPHCM khóa XI. Ảnh: Chu Tuấn

Phát biểu tại kỳ họp, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết, kỳ họp lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật Phát triển đô thị đã tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, trao cho TPHCM nhiều thẩm quyền lớn hơn, chủ động hơn trong việc giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển của một đô thị đặc biệt.

Bí thư Thành ủy TPHCM nhấn mạnh, việc ban hành các nghị quyết không chỉ nhằm hoàn thành yêu cầu về mặt pháp lý, mà quan trọng hơn là phải biến những quyền hạn Quốc hội đã trao thành cơ chế cụ thể, từ đó khơi thông nguồn lực và tạo ra những kết quả phát triển thực sự cho TP.

Toàn cảnh Kỳ họp thứ Năm HĐND TPHCM khóa XI. Ảnh: Chu Tuấn

Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, quyền hạn được trao là điều kiện quan trọng, nhưng quyền hạn tự nó không tạo ra kết quả. Nếu Luật đã trao quyền nhưng TP chậm cụ thể hóa; nghị quyết được ban hành nhưng khó thực hiện; chính sách có nhưng người dân, doanh nghiệp không tiếp cận được thì những quyền hạn đó chưa thực sự tạo ra giá trị.

Vì vậy, yêu cầu đầu tiên là phải đặt chất lượng, tính khả thi và hiệu quả thực tế của từng nghị quyết lên hàng đầu. Theo đó, số lượng nghị quyết không phải là yếu tố quan trọng nhất. Mỗi chính sách phải bảo đảm đúng pháp luật, rõ đối tượng, điều kiện, trách nhiệm và đủ cụ thể để tổ chức thực hiện.

Bí thư Thành ủy đặt ra 3 câu hỏi cần được làm rõ đối với từng nghị quyết: Nghị quyết này tháo gỡ được điểm nghẽn nào? Nghị quyết này khơi thông được nguồn lực hoặc tạo ra động lực phát triển gì? Và cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện?

Nếu những vấn đề này chưa rõ thì cần tiếp tục làm rõ trước khi quyết định. Một chính sách tốt không chỉ đúng về pháp lý mà còn phải có khả năng đi vào thực tế.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đề nghị các đại biểu HĐND TP phát huy cao nhất trách nhiệm trước Đảng bộ, chính quyền, cử tri và Nhân dân TP. Ảnh: Chu Tuấn

Yêu cầu thứ hai được Bí thư Thành ủy TPHCM nhấn mạnh là phải sử dụng đúng và hiệu quả không gian chính sách được trao để khơi thông nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển TP.

Theo Bí thư Thành ủy, đây là một trong những giá trị lớn nhất của Luật Phát triển đô thị. Trước đây, có những việc TP muốn làm nhưng chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý. Bây giờ, khi khuôn khổ pháp lý đã được mở ra, TP phải thay đổi cách nghĩ, cách làm. Không nên chỉ dừng lại ở câu hỏi: quy định cho phép chúng ta làm gì, mà phải đặt câu hỏi cao hơn: trong phạm vi pháp luật cho phép, chúng ta có thể làm gì tốt hơn cho sự phát triển của TP.

Những chính sách được xem xét tại kỳ họp liên quan trực tiếp đến nhiều nguồn lực quan trọng của TP. Theo đó, ngân sách phải được sử dụng hiệu quả hơn; đất đai phải được sử dụng đúng mục đích và tạo ra giá trị cao hơn; quy hoạch phải dẫn dắt phát triển và tạo không gian đầu tư; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đi vào sản phẩm, vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và năng suất của nền kinh tế. Đối với giáo dục, y tế và nguồn nhân lực phải hướng trực tiếp đến nâng cao chất lượng sống và chất lượng nguồn nhân lực của TP.

Bí thư Thành ủy khẳng định: “TPHCM không thiếu tiềm năng. Vấn đề là phải biến tiềm năng thành nguồn lực; biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng phải biến động lực thành kết quả phát triển cụ thể.”

Bí thư Thành ủy đề nghị các đại biểu cần nghiên cứu kỹ từng nội dung, thảo luận dân chủ, thẳng thắn. Ảnh: Chu Tuấn

Yêu cầu thứ ba là nghị quyết sau khi được ban hành phải gắn ngay với trách nhiệm tổ chức thực hiện, sản phẩm đầu ra và khả năng đo lường kết quả.

Theo đó, việc HĐND thông qua nghị quyết không phải là điểm kết thúc mà mới là sự bắt đầu. Đối với mỗi nghị quyết cần xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, công việc hoàn thành, sản phẩm phải đạt và kết quả cuối cùng. Không để nghị quyết đã ban hành nhưng vẫn không rõ ai chịu trách nhiệm. Không để một việc đã rõ thẩm quyền mà vẫn tiếp tục hỏi lẫn nhau, xin ý kiến vòng vòng và càng không thể để quyền đã được giao nhưng người được giao quyền lại không dám sử dụng.

Bí thư Thành ủy khẳng định: “TPHCM không thiếu tiềm năng. Vấn đề là phải biến tiềm năng thành nguồn lực; biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng phải biến động lực thành kết quả phát triển cụ thể.” Ảnh: Chu Tuấn

Yêu cầu thứ tư là tăng cường giám sát việc thực hiện nghị quyết, đồng thời gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Theo Bí thư Thành ủy, vai trò của HĐND TP không kết thúc sau khi biểu quyết thông qua nghị quyết mà phải tiếp tục theo dõi, giám sát quá trình thực hiện. Nghị quyết của HĐND phải sống trong thực tiễn, chứ không chỉ nằm trong hồ sơ.

Khi quyền hạn được mở rộng, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cũng phải cao hơn. Cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy định, công khai, minh bạch, không vụ lợi, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì phải được bảo vệ và tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ. Ngược lại, nếu lợi dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực thì phải xử lý nghiêm.

Bí thư Thành ủy cho rằng bảo vệ người dám làm đúng và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng quyền lực không mâu thuẫn với nhau. Đây là hai mặt của yêu cầu: quyền hạn phải đi cùng trách nhiệm và trách nhiệm phải được kiểm chứng bằng kết quả.

Kỳ họp thứ Năm, HĐND TPHCM khóa XI xem xét, quyết định 24 nghị quyết cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Chu Tuấn

Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, Luật Phát triển đô thị đã trao thêm quyền hạn, công cụ và mở ra không gian phát triển mới cho TP. Tuy nhiên, cơ hội tự nó không tạo ra kết quả; luật và nghị quyết cũng không thể tự mình tạo ra phát triển. Yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là năng lực thực thi, là trách nhiệm của từng cơ quan, từng đơn vị và từng cán bộ được giao nhiệm vụ.

Bí thư Thành ủy TPHCM nhấn mạnh, quyền hạn đã có, cơ chế đang được cụ thể hóa, nguồn lực và tiềm năng của TP còn rất lớn. Việc còn lại là TP sử dụng những quyền hạn đó như thế nào, tổ chức những nguồn lực đó ra sao và cuối cùng tạo được những sản phẩm cụ thể gì cho sự phát triển của TP và cuộc sống của Nhân dân.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đề nghị các đại biểu HĐND TP phát huy cao nhất trách nhiệm trước Đảng bộ, chính quyền, cử tri và Nhân dân TP; nghiên cứu kỹ từng nội dung, thảo luận dân chủ, thẳng thắn, quyết định đúng, quyết định kịp thời và chịu trách nhiệm về những quyết định của mình.