Ngày 25-8-2025, phát biểu nhận nhiệm vụ, tân Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang có nói "mong muốn cuộc sống tốt đẹp hơn của gần 14 triệu dân thành phố". Tròn 1 năm sau, ngày 24-8-2026, Luật Phát triển đô thị chính thức được bấm nút thông qua tại diễn đàn Quốc hội.

Nhìn vào bên trong của từng sự việc, từ sử dụng đất công thành công viên, tái bố trí định cư đất vàng cho đến sự ra đời của một đạo luật cho thành phố, sẽ thấy nó không chỉ là ý chí, là quyết tâm "đơn lẻ" của một cá nhân mà là quá trình nỗ lực, dẫn dắt để cả tập thể, từ Trung ương đến địa phương; từ người đứng đầu từng đơn vị, bộ phận đến bộ máy chuyên môn, quản lý cùng xắn tay tháo gỡ, giải quyết để có được kết quả cụ thể.

Cách để tháo treo các khu đất công bỏ hoang thành công viên hay tái cấu trúc bộ máy nhân sự, trong đó KPI hóa hiệu quả của bộ máy dịch vụ công là thử nghiệm tháo gỡ thể chế. Làm từ cái nhỏ, cái ít phức tạp đến cái khó hơn và phức tạp hơn. 

Song song đó, xác lập các trụ cột chính của động lực tăng trưởng, xây dựng kế hoạch chiến lược và cách thức tổ chức thực thi, chia sẻ từ tầm nhìn đến mục tiêu cho cộng đồng doanh nghiệp, công khai tiến độ với nhân dân.

Điều quan trọng là việc thiết kế lộ trình thực hiện được lập trên nền tảng tư duy khoa học, bài bản và lấy thực tế làm căn nguyên để thúc đẩy hành động. 

Một trong những thực tế mang tính "truyền thống" của thành phố này chính là dựa vào mãi lực tự thân của một thị trường sôi động, có khả năng quy tụ lớn cộng với khát vọng, sự chờ đợi của các nhà đầu tư, doanh nghiệp về một chính quyền hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, không chỉ vì sự tăng trưởng của thành phố mà còn vì sự phát triển của doanh nghiệp.

Chính tư duy "sòng phẳng" này đã góp phần giải quyết mối quan hệ cộng sinh của chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp của thành phố. 

Rõ ràng, đằng sau những quyết sách mạnh mẽ trong suốt thời gian vừa qua, sự có mặt của các nhà đầu tư chiến lược cũng như nhiều tập đoàn kinh tế trong và ngoài nước là minh chứng cho chỉ số tin cậy của doanh nghiệp với Nhà nước - bên cạnh sức phục hồi của thị trường khá tốt.

Chỉ số ấy được thiết lập trên nền tảng của tầm nhìn chiến lược dài hạn đi cùng cuộc cải cách thể chế mạnh mẽ, trong đó điểm tựa vững chắc chính là thể chế mở đường cho chủ trương đề cao vai trò kinh tế tư nhân. Từ đó, chính quyền đã chia sẻ tầm nhìn chiến lược với cộng đồng doanh nghiệp thông qua đồng hợp tác, xây dựng, phát triển các công trình, dự án chiến lược của quốc gia và thành phố.

Cải cách thể chế và bộ máy con người là 2 điểm cốt yếu. Từ phạm vi thành phố sẽ thấy rõ tính kế thừa từ các văn bản nghị quyết quan trọng của các nhiệm kỳ trước. Đến thời điểm này, "đêm trước kỷ nguyên mới" đã thật sự chín muồi để chuyển hóa thành một đạo luật cho TP.HCM nói riêng và các thành phố, đô thị tương thích nói chung. 

Đó là chỉ dấu của Nhà nước kiến tạo đang được vận dụng và thực nghiệm từ một địa phương mà đại diện không ai khác là tập thể lãnh đạo TP.HCM với tính quản trị đã được xác lập thống nhất, đồng bộ từ quốc gia đến địa phương, mà cốt lõi chính là chất kỹ trị xuyên suốt trong cách thức vận hành, tổ chức thực thi, đánh giá kết quả.

Hơn 1 năm sau khi hình thành bộ máy, địa giới hành chính mới cần thêm thời gian để phác họa một TP.HCM với những động lực và năng lực quản trị mới được định hình. 

Ngoái nhìn về những thành quả mà thành phố đã và đang tạo dựng được, nó có sản phẩm mà từ đối tác - doanh nghiệp đến khách hàng, người thụ hưởng - nhân dân đều có thể kiểm chứng và đánh giá được qua các quyết định, lựa chọn chính sách "dám nghĩ, dám làm phải đi liền với biết làm" từ thành phố.

NGUYỄN QUÂN CÁT (Tuổi trẻ)

Định hình động lực và năng lực quản trị mới siêu đô thị TP.HCM