Nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày TP tự hào mang tên Bác, TP.HCM đã vươn lên về mọi mặt, khẳng định vị thế là "trái tim" kinh tế Việt Nam, nơi chắp cánh cho những khát vọng doanh nghiệp Việt bay cao, bay xa trên bản đồ toàn cầu.
TP.HCM là mảnh đất lành cho nhiều doanh nghiệp vươn tầm, trong đó có những tập đoàn tỉ đô. Trong ảnh: dây chuyền sản xuất sữa của Vinamilk - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Nhờ chính sách năng động, môi trường đầu tư minh bạch, hạ tầng kết nối thuận tiện và đặc biệt là nguồn lực dồi dào, TP không chỉ là mảnh đất lành khởi sự kinh doanh mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc để doanh nghiệp Việt tiến ra biển lớn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia và doanh nghiệp, để tiếp tục duy trì vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM cần chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng chất lượng và bền vững hơn, phát triển đồng bộ hệ sinh thái tài chính, cải cách thể chế theo hướng thực chất hơn...
Nơi khởi nguồn của những tập đoàn tỉ đô
Trong số các doanh nghiệp có vốn hóa hàng tỉ USD, Vinamilk là một trường hợp đặc biệt khi sự ra đời của doanh nghiệp song hành với sự phát triển của TP.HCM. Nửa thế kỷ TP mang tên Bác cũng là dấu mốc mà doanh nghiệp ngành sữa này sẽ kỷ niệm cột mốc 50 năm ngày thành lập. Quay ngược thời gian trở về những ngày đầu đất nước mới thống nhất với trăm bề gian khó, Vinamilk khởi sự với 3 nhà máy nhỏ, cũ kỹ và lạc hậu.
Nhớ về thuở sơ khai đó, bà Mai Kiều Liên, Tổng giám đốc Vinamilk, kể rằng thời đó dù không có chính sách, chưa có cơ chế thị trường nhưng đã có những bậc lão thành đã chịu "mở đường" và chịu nhiều thiệt thòi để xây dựng nên những chính sách năng động, sáng tạo mà sau này không chỉ áp dụng cho riêng TP mà còn nhân ra cả nước.
"TP.HCM không chỉ là cái nôi nuôi dưỡng Vinamilk, mà ngành sữa Việt Nam cũng xuất phát từ TP.HCM, lan tỏa đến tất cả các tỉnh thành trong cả nước. Nguồn nguyên liệu sữa tươi, đàn bò trên cả nước cũng có nguồn gốc từ TP này", bà Liên nói và khẳng định sự phát triển của Vinamilk đã gắn liền với những chính sách sáng tạo, đổi mới, quyết liệt và tự chủ của TP.
Đặc biệt, trong giai đoạn đổi mới, TP đã tạo điều kiện tự chủ cho công ty phát triển, hơn nữa nguồn nhân lực và tài chính ban đầu của công ty cũng từ đây mà ra. Nhờ những cơ chế năng động đó, doanh nghiệp ngành sữa này đã vượt khó khẳng định vị thế trên bản đồ sữa trên toàn cầu với vốn hóa hàng tỉ USD. Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của Vinamilk đạt 53.312 tỉ đồng, doanh thu hợp nhất trong năm lên đến 63.724 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 2025 đạt 9.414 tỉ đồng.
Đến nay, doanh nghiệp này tạo ra công ăn việc làm cho gần 10.000 lao động, đóng góp cho ngân sách nhà nước trong 2025 lên đến 3.856 tỉ đồng, đóng góp cho ngân sách TP.HCM năm 2025 hơn 1.000 tỉ đồng. "TP.HCM là một TP năng động và chính sự năng động này đã tạo động lực, môi trường thuận lợi để doanh nghiệp lớn mạnh và vươn ra quốc tế", bà Liên khẳng định.
Cũng là doanh nghiệp đặt "đại bản doanh" ở TP.HCM, nhiều năm qua đội ngũ nhân sự của Tập đoàn Đại Dũng đã làm nên những công trình tên tuổi ở quốc tế lẫn khu vực. Ngoài dấu ấn về kết cấu thép ở các công trình biểu tượng như sân vận động World Cup 2022 tại Qatar, bảo tàng ở Saudi Arabia hay tòa nhà biểu tượng Tokyo..., tập đoàn này cũng đang hiện diện ở các công trình nổi bật trong nước như sân bay Long Thành (Đồng Nai), sân bay Phú Quốc (An Giang) hay mới đây là mái vòm thép ở Trung tâm Triển lãm Việt Nam.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Đại Dũng Group, cho biết doanh nghiệp này khởi nghiệp đã hơn 30 năm với nhà máy cơ khí kết cấu thép ở Bình Chánh (TP.HCM). Chỉ thời gian ngắn sau khi thành lập, Đại Dũng cũng đã nhận được những đơn hàng đầu tiên làm việc với đối tác, khách hàng của Nhật tại các khu chế xuất Linh Trung, Tân Thuận.
Từ những bước đệm đó, TP.HCM đã tạo những điều kiện về nguồn lực, nhân sự, bạn hàng và đất đai xây dựng nhà xưởng, nhà máy... để doanh nghiệp này vươn ra quốc tế. Theo ông Dũng, doanh nghiệp này đặt mục tiêu trở thành một tập đoàn cơ khí và kết cấu thép hàng đầu thế giới với những bước đi vững chắc như xây dựng cơ sở ở TP.HCM, phát triển thị trường các châu lục, thành lập công ty ở các thị trường và xây dựng đội ngũ chuyên gia quốc tế.
Việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế được xem là một bước đi chiến lược, không chỉ nhằm thu hút dòng vốn mà còn tạo nền tảng cho một mô hình tăng trưởng mới - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Dẫn lối cho doanh nghiệp bứt tốc
Ra đời vào năm 1989, thời điểm nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường, Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP.HCM (Saigon Co.op) đối mặt với vô vàn thách thức nhưng lại là "điểm sáng" của sự quyết đoán trong hoạch định chính sách của TP lúc bấy giờ.
Khi các hợp tác xã kiểu cũ dần tan rã, Saigon Co.op đã chọn một lối đi riêng với mô hình hợp tác xã kiểu mới. Đây là quyết định táo bạo của lãnh đạo TP.HCM đương thời nhằm giữ vững mạng lưới phân phối hàng hóa, đảm bảo an sinh xã hội cho người dân TP.
Nhìn lại chặng đường phát triển của Saigon Co.op, ông Vũ Anh Khoa, Chủ tịch Saigon Co.op, cho biết TP.HCM luôn nổi bật với tiềm lực phát triển mạnh mẽ, tinh thần doanh nhân tiên phong, cơ sở hạ tầng ổn định và đặc biệt là sự cởi mở, chấp nhận đổi mới.
Kế thừa tinh thần này cùng với sự hỗ trợ, trợ lực từ chính quyền, Saigon Co.op từ một hợp tác xã nhỏ lẻ đã vươn lên thành một tập đoàn bán lẻ hàng tiêu dùng hiện đại, đại diện cho mô hình kinh tế tập thể kiểu mới trong suốt nhiều thập kỷ qua.
Theo ông Khoa, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, ưu đãi đầu tư, hỗ trợ chuyển đổi số, và khuyến khích phát triển kinh tế hợp tác đã mở ra không gian để Saigon Co.op vươn mình trở thành một mô hình kinh tế tập thể điển hình với doanh thu hằng năm vượt 30.000 tỉ đồng, hệ thống điểm bán phủ khắp các tỉnh thành ở Việt Nam.
"Những lợi thế của TP.HCM là bệ phóng để Saigon Co.op không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn từng bước vươn tầm khu vực, đưa các sản phẩm Việt Nam ra thế giới", ông Khoa nói.
Cũng ra đời ở TP.HCM vào 1982, sau hơn bốn thập kỷ phát triển, đến nay Công ty TNHH Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti's) đã đưa các sản phẩm của Biti's sang nhiều thị trường quốc tế, chưa kể sản phẩm của doanh nghiệp này luôn được TP tôn vinh là sản phẩm tiêu biểu.
Bà Nguyễn Minh Giang, Giám đốc phát triển bền vững của Biti’s, cho hay TP.HCM được ví như mảnh đất mà "đất lành chim đậu" với lợi thế về địa lý, kinh tế và nguồn nhân lực chất lượng cao giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Hơn nữa, TP cũng không ngừng truyền cảm hứng và tạo cơ hội cho những ai dám nghĩ dám làm.
Là một doanh nghiệp xuất thân từ TP.HCM, bà Giang cho hay trong hơn 40 năm qua, Biti’s đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ và động lực từ chính quyền và người dân TP để có thể phát triển như hôm nay bởi TP luôn có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp rất kịp thời và hiệu quả.
"Chúng tôi được tạo điều kiện để thực hiện những chương trình khuyến mãi hoặc tham gia những hoạt động xúc tiến thương mại, rất thuận lợi so với những nơi khác. Ngoài ra, mạng lưới các doanh nghiệp hay khả năng tiếp xúc nguồn nhân lực chất lượng ở TP.HCM cũng tốt hơn khiến chúng tôi có cơ hội để chắp thêm cánh, nâng cao hiệu quả kinh doanh sản xuất", bà Giang khẳng định.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đặng Hiến, Chủ tịch Công ty TNHH sản xuất và thương mại Tân Quang Minh (Bidrico), cho hay hơn 30 năm gầy dựng và vươn lên ở TP mang tên Bác, doanh nghiệp này đã có chỗ đứng trên thị trường. Theo ông Hiến, điều vốn quý ở TP này đó là sự năng động, đôi khi những trợ lực, những cải cách tuy nhỏ nhưng cũng trở thành động lực, khơi thông những vướng mắc để doanh nghiệp vươn lên.
Đặc biệt, TP luôn có các chính sách vượt trột như hỗ trợ về vốn kích cầu, xúc tiến thương mại, quảng bá giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường... "Nhờ những trợ lực về cơ chế, chính sách mà thế hệ doanh nhân chúng tôi đã sớm chiếm lĩnh thị trường, cùng nhau vượt khó để mở rộng sản xuất kinh doanh, đóng góp nhiều hơn nữa cho TP ân tình này", ông Hiến nói.
NHÓM PV BÁO TUỔI TRẺ
