Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đã chính thức ra mắt vào đầu năm 2026. Đến nay, việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý là bước đi cần thiết để trung tâm vận hành thực tế.
Trung tuần tháng 7/2026, VIFC-HCMC ra mắt Tổ tư vấn, quy tụ 13 chuyên gia uy tín trong và ngoài nước nhằm tham mưu chiến lược và kết nối các nguồn lực quốc tế.
Từ khi thành lập, mục tiêu cốt lõi của VIFC-HCMC là tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận và rót vốn vào Việt Nam, cùng chia sẻ lợi ích từ đà tăng trưởng kinh tế của đất nước.
Nhưng khác với các mô hình truyền thống của các quốc gia hình thành từ nhiều thập niên trước, hướng đi của Thành phố Hồ Chí Minh là xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế thế hệ mới.
Nền tảng được định vị dựa trên công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và các dịch vụ tài chính hiện đại; đồng thời, cho phép thử nghiệm các sản phẩm, phương thức huy động vốn và mô hình kinh doanh mới trong khuôn khổ được kiểm soát.
Thay vì cạnh tranh trực diện với các trung tâm tài chính lâu đời, thành phố hướng tới một hệ sinh thái linh hoạt, có khả năng thích ứng cao và trở thành điểm trung chuyển của các dòng vốn khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bài toán quyết định nằm ở cơ chế.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các trung tâm tài chính thành công đều sở hữu khuôn khổ thể chế đủ linh hoạt trước những biến động nhanh của thị trường. Do đó, thước đo năng lực cạnh tranh không phải là quy mô hay số lượng tổ chức, mà là một môi trường pháp lý vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo đảm an toàn hệ thống.
Đối với nhà đầu tư quốc tế, bên cạnh lợi nhuận, tính ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của chính sách là những yếu tố được đặt lên hàng đầu. Để đáp ứng yêu cầu này, Thành phố Hồ Chí Minh cần được giao quyền thí điểm các cơ chế đặc thù, trọng tâm là cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho fintech, tài sản số, thanh toán xuyên biên giới và các sản phẩm tài chính theo chuẩn mực quốc tế.
Hiện nay, các đề xuất trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đang tập trung tăng quyền tự chủ cho Thành phố Hồ Chí Minh trong những lĩnh vực then chốt, cụ thể là mở rộng thẩm quyền về quy hoạch, phát triển hạ tầng, phát hành trái phiếu, chính sách thu hút nhân lực và triển khai cơ chế thử nghiệm. Đây là những điều kiện cần để nâng cao năng lực cạnh tranh thu hút đầu tư.
Tuy nhiên, cơ chế đặc thù chỉ phát huy giá trị nếu khơi thông được dòng vốn vào nền kinh tế thuận lợi hơn. Nếu vẫn phải trải qua các quy trình thủ tục hành chính phức tạp như hiện tại, hiệu quả của chính sách sẽ khó phát huy.
Sau khoảng 6 tháng đi vào vận hành, VIFC-HCMC đã ghi nhận khoảng 20 tỷ USD vốn cam kết từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đây là tín hiệu đáng mừng, nhưng theo ý kiến các chuyên gia kinh tế, hiệu quả của trung tâm tài chính không nên chỉ đánh giá bằng số lượng tổ chức hay quy mô vốn đăng ký, mà phải bằng năng lực huy động nguồn vốn dài hạn cho hạ tầng, năng lượng, logistics, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp.
Việc không đặt mục tiêu cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm tài chính quốc tế lâu đời thể hiện một tư duy thực tế. Điều cần hướng tới là một mô hình phù hợp với nội lực và điều kiện phát triển của Việt Nam, tận dụng tối đa lợi thế về tốc độ tăng trưởng, tiến trình chuyển đổi số và vị trí địa chính trị trong khu vực.
Xây dựng trung tâm tài chính thế hệ mới không phải là nhiệm vụ riêng của ngành tài chính hay của Thành phố Hồ Chí Minh, mà là một cấu phần trong chiến lược hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường nhằm mở rộng kênh huy động vốn quốc gia. Khi các cơ chế đặc thù được xây dựng đồng bộ, minh bạch và vận hành hiệu quả, trung tâm tài chính sẽ thực hiện tốt vai trò là cầu nối thu hút dòng vốn quốc tế phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước.
Anh Tuấn
