Trình bày báo cáo thẩm tra tại Kỳ họp thứ sáu HĐND khóa XI, Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực HĐND, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh cho biết, thực hiện phân công của Thường trực HĐND Thành phố, Ban đã thẩm tra 19 dự thảo nghị quyết thuộc bốn nhóm nội dung: triển khai Luật Phát triển đô thị; tài chính, ngân sách; đầu tư công và bãi bỏ các nghị quyết.

Với sáu dự thảo triển khai những cơ chế, chính sách mới của Luật Phát triển đô thị, Ban chủ động phối hợp với các sở, ngành tổ chức khảo sát, thẩm tra; những vấn đề đặt ra qua khảo sát, thẩm tra đối với cơ chế phát triển khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp và khu công nghệ cao đã được UBND Thành phố tiếp thu, giải trình, bổ sung cơ sở để HĐND Thành phố xem xét, quyết định.

Mở thêm kênh vốn, giữ vững an toàn ngân sách

Trong nhóm chính sách huy động nguồn lực, Ban thống nhất trình HĐND Thành phố thông qua các dự thảo về phát hành trái phiếu, vay từ các tổ chức tài chính trong nước và phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây là những cơ chế nhằm tăng tính chủ động, bổ sung nguồn vốn thực hiện các dự án đầu tư, nhất là các công trình trọng điểm.

Đi cùng đề xuất mở rộng kênh huy động, Ban đặt yêu cầu đánh giá kỹ khả năng cân đối ngân sách, nghĩa vụ nợ hiện hữu và dự kiến phát sinh; xác định cụ thể nguồn trả nợ gốc, lãi cùng các chi phí liên quan. Quy mô, thời điểm và kỳ hạn phát hành phải phù hợp nhu cầu vốn thực tế, tiến độ dự án và khả năng giải ngân.

Đối với huy động vốn tại Trung tâm tài chính quốc tế, Ban lưu ý lựa chọn phương án phát hành phù hợp, tránh trùng lặp phạm vi, đối tượng thụ hưởng; kiểm soát rủi ro tỷ giá, lãi suất, thanh khoản và tái cấp vốn. Việc công bố thông tin phải đầy đủ, minh bạch, tuân thủ nguyên tắc thị trường.

Những kiến nghị này hướng tới giải quyết một yêu cầu thiết thực: nguồn vốn huy động phải được đưa vào sử dụng đúng tiến độ, phát huy hiệu quả, hạn chế chi phí vay phát sinh do chậm giải ngân và không tạo áp lực lớn lên ngân sách trong trung hạn, dài hạn.

Với bốn dự thảo thuộc lĩnh vực tài chính, ngân sách, Ban thống nhất trình thông qua các nội dung về định mức phân bổ chi thường xuyên, hỗ trợ sản xuất lúa, bảo vệ đất trồng lúa và miễn tiền thuê đất đối với cơ sở thực hiện xã hội hóa. Trong đó, phân bổ chi thường xuyên năm 2027 phải sát nhiệm vụ, phù hợp khả năng cân đối; ưu tiên bảo đảm chính sách an sinh xã hội, tiền lương và các nhiệm vụ chi thiết yếu.

Thành ủy viên, Ủy viên Thường trực HĐND, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố Nguyễn Công Danh trình bày báo cáo hẩm tra 19 dự thảo nghị quyết thuộc bốn nhóm nội dung: triển khai Luật Phát triển đô thị; tài chính, ngân sách; đầu tư công và bãi bỏ các nghị quyết tại Kỳ họp thứ sáu HĐND khóa XI

Chính sách mới phải có điều kiện thực hiện rõ ràng

Các dự thảo về kinh tế biển, khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, khu công nghệ cao và bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ đầu tư mạo hiểm được xem xét trong mối liên hệ với yêu cầu khai thác lợi thế, nâng sức cạnh tranh và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Đối với danh mục tám ngành, 19 lĩnh vực kinh tế biển được hưởng ưu đãi, hỗ trợ, Ban đề nghị rà soát dự án theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, ứng dụng công nghệ cao. Việc áp dụng chính sách phải phù hợp quy hoạch, bảo vệ môi trường biển, bảo tồn hệ sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Với khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp, yêu cầu quan trọng là bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục giữa các cơ chế thí điểm và khuôn khổ pháp lý mới trong quá trình thành lập, quản lý, vận hành.

Riêng chính sách phát triển khu công nghệ cao, Ban kiến nghị xây dựng kế hoạch triển khai ngay sau khi nghị quyết được ban hành, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm từng cơ quan. Các điều kiện về tài chính, nhân sự, hạ tầng, cơ sở dữ liệu phải được chuẩn bị đồng bộ; phân cấp, phân quyền gắn với năng lực thực hiện và trách nhiệm giải trình.

Việc bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ đầu tư mạo hiểm cũng phải căn cứ nhu cầu thực tế, nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khả năng ngân sách. Qua thẩm tra, Ban nhấn mạnh yêu cầu sử dụng vốn đúng mục tiêu, đúng đối tượng, phát huy vai trò dẫn dắt của vốn nhà nước, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát.

Vốn đầu tư phải gắn với tiến độ và hiệu quả công trình

Trong lĩnh vực đầu tư công, Ban thống nhất trình HĐND Thành phố xem xét điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Theo phương án trình, tổng mức vốn nguồn ngân sách địa phương sau điều chỉnh là 1.154.642 tỷ đồng; nguồn vốn ngân sách trung ương được phân bổ là 86.572 tỷ đồng, trong đó 85.000 tỷ đồng dành cho năm dự án đường sắt đô thị khởi công mới.

Trước quy mô nguồn lực lớn, Ban đề nghị UBND Thành phố chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, số vốn bố trí; tuân thủ nguyên tắc, tiêu chí và thứ tự ưu tiên. Việc giao vốn phải cụ thể đến chương trình, dự án, gắn với tiếp tục rà soát những nhiệm vụ cấp bách và phương án sử dụng nguồn dự phòng.

Đối với chương trình xây dựng xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, danh mục đề xuất gồm 1.581 dự án tại 54 xã, tổng nguồn lực dự kiến khoảng 30.380 tỷ đồng. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ xã đạt chuẩn nông thôn mới, phấn đấu khoảng 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Ban đề nghị đánh giá thực chất mức độ đáp ứng tiêu chí của từng xã; ưu tiên hạ tầng thiết yếu, cấp bách, tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Danh mục, quy mô, phân kỳ vốn phải phù hợp khả năng triển khai; phân định rõ chi đầu tư và chi thường xuyên, tránh trùng lặp nhiệm vụ, nội dung và nguồn vốn. Các xã cần khẩn trương hoàn thiện thủ tục để bảo đảm điều kiện triển khai dự án trong năm 2027.

Quang cảnh kỳ họp thứ sáu HĐND khóa XI

Chỉnh trang đô thị phải bảo đảm cuộc sống người dân

Với năm dự án nhóm A về cải tạo kênh, rạch và mở rộng giao thông, nội dung thẩm tra đi sâu vào khả năng kết nối hạ tầng, hiệu quả thoát nước, tổ chức giao thông và điều kiện tái định cư.

Đối với kênh Hy Vọng, Ban đề nghị rà soát toàn diện quá trình thực hiện dự án trước đây, làm rõ khối lượng, chi phí và xử lý chuyển tiếp; đồng thời đánh giá tổng thể hệ thống thoát nước trong và ngoài sân bay Tân Sơn Nhất, bảo đảm hiệu quả tiêu thoát nước, an toàn cho sân bay.

Với rạch Bàu Trâu, yêu cầu đặt ra là nghiên cứu khôi phục dòng chảy toàn tuyến, xử lý các đoạn thu hẹp, bảo đảm thoát nước cả thượng lưu và hạ lưu, gắn với giải quyết ô nhiễm. Dự án rạch Bà Tàng cần cập nhật đồng bộ quy hoạch, rà soát nhu cầu lưu thông để phát huy hiệu quả các tuyến đường được đầu tư.

Đối với trục Phan Anh - An Dương Vương và đường Tân Kỳ Tân Quý, Ban đề nghị đánh giá lưu lượng, năng lực thông hành, hiệu quả giảm ùn tắc; bảo đảm kết nối thông suốt, tránh hình thành điểm nghẽn mới. Phương án thoát nước phải được tính toán tổng thể, không làm gia tăng ngập hoặc chuyển ngập sang khu vực lân cận.

Đặc biệt, Ban kiến nghị rà soát quỹ nhà, đất tái định cư và phương án tạm cư ngay sau khi chủ trương đầu tư được thông qua; bảo đảm bố trí tái định cư, tổ chức lại cuộc sống người dân trước khi thu hồi đất.

Từ phương án huy động vốn đến từng tuyến đường, dòng kênh, các kiến nghị thẩm tra đã làm rõ thêm những điều kiện cần thiết để HĐND Thành phố quyết định. Khi nguồn lực được bố trí đúng khả năng thực hiện, công trình vận hành đồng bộ và người dân được bảo đảm cuộc sống, các nghị quyết mới có cơ sở chuyển thành kết quả phát triển cụ thể./.

Châu Vũ